Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu

Nội dung tài liệu: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu

1. UBND QUẬN HỒNG BÀNG TRƯỜNG MẦM NON SỞ DẦU ---***--- BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu Tác giả: Hoàng Thị Loan Vũ Thị Thủy Trình độ chuyên môn: Cao đẳng - Đại học Chức vụ: Giáo viên Nơi công tác: Trường Mầm non Sở Dầu Hồng Bàng, ngày 05 tháng 1 năm 2025
2. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Năm học 2024 Kính gửi: Hội đồng đánh giá hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng quận Hồng Bàng cho các sáng kiến năm 2024 Họ và tên: Hoàng Thị Loan Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên- Trường Mầm non Sở Dầu Tên sáng kiến: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu”. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển tình cảm kỹ năng xã hội 1. Đồng tác giả Họ và tên: Vũ Thị Thủy Ngày, tháng, năm sinh: 19/10/1976 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên- Trường mầm non Sở Dầu Điện thoại: 0936019776 Đơn vị áp dụng sáng kiến Tên đơn vị: Trường mầm non Sở Dầu Địa chỉ: Khu An Chân Phường Sở Dầu Quận Hồng Bàng – Thành Phố Hải Phòng. Điện thoại: 0225527321 Mô tả giải pháp đã biết Giải pháp 1: Biện pháp tăng cường các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 3 – 4 tuổi tại trường mầm non – Tác giả Nguyễn Thị Hà - Trường mầm non Yên Sơn, Quốc Oai – Hà Nội - Thời gian áp dụng sáng kiến năm 2023. Giải pháp 2: Một số biện pháp tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 3 – 4 tuổi tại trường mầm non – Tác giả Trần Thị Phương, Trường Mầm non Sơn Ca – Hải Cát bà – Hải Phòng - Thời gian áp dụng sáng kiến là năm 2022. * Ưu điểm: - Giải pháp giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng chú ý, sáng tạo, tính năng động và thích ứng. Trẻ được trải nghiệm qua quá trình khám phá trong đó giáo viên đưa
3. ra tình huống, trẻ tìm cách giải quyết dựa trên những đánh giá, kinh nghiệm, kiến thức sẵn có - Trẻ mạnh dạn tự tin, tích cực hứng thú tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, phát huy vai trò chủ động sáng tạo. *Nhược điểm: - Giải pháp chưa đi sâu nghiên cứu tâm lí trẻ, chưa quan tâm đến việc lồng ghép các nội dung trải nghiệm trong các hoạt động thường ngày, xây dựng kế hoạch chưa xuất phát từ trẻ, chưa kích thích tính tò mò, sáng tạo của trẻ. Các nội dung còn mang tính chất gò bó theo khuôn khổ, chưa bám sát vào kế hoạch các chủ đề. - Hình thức tổ chức trải nghiệm đơn điệu, chưa tạo được cơ hội cho trẻ thể hiện mình dẫn đến trẻ chưa tích cực hoạt động. Nội dung tuyên truyền phối hợp cùng phụ huynh chưa sâu, chưa tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có tại gia đình của trẻ. II. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến 1. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến Giải pháp 1: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm phù hợp với khả năng của trẻ Giải pháp 2: Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày * Giải pháp 3: Tuyên truyền, phối hợp cùng phụ huynh nâng cao chất lượng các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 2. Tính mới, tính sáng tạo: - Tính mới: + Tiến hành tổ chức các hoạt động cho trẻ trải nghiệm với nhiều hình thức khác nhau như thực hành thao tác với đồ vật đồ chơi, trải nghiệm dưới dạng trò chơi, phương pháp luyện tập, làm thí nghiệm đơn giản Xây dựng được kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ phù hợp với khả năng, nhu cầu, hứng thú và điều kiện thực tế của trường lớp. Giải pháp có sự phối hợp của nhiều tổ chức, lực lượng tham gia vào hoạt động + Trẻ thường xuyên được rèn luyện kỹ năng như: Làm việc nhóm, phân công công việc, giúp trẻ có thói quen, nề nếp trong học tập, trong sinh hoạt hàng ngày. Phụ huynh đã quan tâm đến các hoạt động trải nghiệm của con tại lớp và tại nhà. Đồng hành cùng con tham gia chuẩn bị nguyên học liệu cho buổi trải nghiệm. - Tính sáng tạo: + Xây dựng kế hoạch trải nghiệm cho trẻ không tập trung vào một chủ đề cố định, các nội dung được phân bổ xuyên suốt trong các chủ đề. Xây dựng hoạt động trải nghiệm thông qua các hoạt động trong ngày trẻ được trực tiếp trải nghiệm với vật thật, với các hoạt động gần gũi xung quanh trẻ. + Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ lĩnh hội các kĩ năng như: Kĩ năng lao động, kĩ năng vệ sinh, kĩ năng tự phục vụ, kĩ năng giao tiếp, trong nhóm bạn bè.
4. + Tận dụng nguồn nguyên liệu đơn giản dễ tìm, sẵn có tại gia đình nên tiết kiệm được rất nhiều kinh phí cho trường, lớp. 3. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp. - Hiệu quả kinh tế. Một năm có khoảng 20 - 25 hoạt động trải nghiệm, tùy thuộc vào hoạt động trải nghiệm phụ huynh ủng hộ dao động khoảng 300.000nghìn/1 hoạt động. (300.000 x 20 hoạt động = 6.000.000 triệu/1 năm) - Hiệu quả về mặt xã hội. + Về nhà trường: Huy động được sự tham gia của cộng đồng vào công tác giáo dục, nâng cao chất lượng cơ sở vật chất trang thiết bị trải nghiệm cho trẻ hoạt động. + Về bản thân: Nắm chắc, thành thạo trong việc lựa chọn mục tiêu, nội dung, xây dựng kế hoạch cho nhóm lớp của mình. Bản thân luôn đổi mới hình thức, phương pháp vào hoạt động trải nghiệm một cách linh hoạt nhằm tạo sự hứng thú cho trẻ + Về phía trẻ: Trẻ có kỹ năng cơ bản khi tham gia trải nghiệm, mạnh dạn tự tin, biết phối hợp với các bạn trong nhóm khi thực hiện hoạt động. + Về phụ huynh: Phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ và tham gia nhiệt tình vào các hoạt động trải nghiệm cho trẻ do trường, lớp tổ chức. Khả năng nhân rộng: Áp dụng cho độ tuổi mẫu giáo 3-4 tuổi trong các trường Mầm non trong toàn Quận. 5. Phạm vi ảnh hưởng: Sáng kiến “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu” là một sáng kiến có ý nghĩa lớn với giáo viên mầm non đặc biệt là với giáo viên mới chưa có kinh nghiệm trong tổ chức thực hiện các hoạt động trải nghiệm cho trẻ. Các giải pháp đưa ra hoàn toàn phù hợp với tình hình thực tế tại các trường trong toàn quận và các quận khác. Có thể phát triển nhân rộng với các lĩnh vực khác. Hải Phòng, ngày 05 tháng 1 năm 2025 NGƯỜI VIẾT ĐƠN Hoàng Thị Loan Vũ Thị Thủy
5. BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN I. Thông tin chung về sáng kiến 1. Tên sáng kiến: “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu”. 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Tình cảm kỹ năng xã hội 3. Tác giả Họ và tên: Hoàng Thị Loan Ngày tháng năm sinh: 02/06/1983 Chức vụ: Giáo viên. Đơn vị công tác: Trường mầm non Sở Dầu Điện thoại: 0346434629 4. Đồng tác giả Họ và tên: Vũ Thị Thủy Ngày tháng năm sinh: 19/10/1976 Chức vụ: Giáo viên. Đơn vị công tác: Trường mầm non Sở Dầu Điện thoại: 0936019776 5. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Tên đơn vị: Trường mầm non Sở Dầu Địa chỉ: Khu An Chân - Phường Sở Dầu - Quận Hồng Bàng - Hải Phòng Điện thoại: 0225527321 II. Mô tả giải pháp đã biết: Trong chương trình giáo dục mầm non hoạt động trải nghiệm là hoạt động trong đó có sự hướng dẫn và tổ chức của giáo viên, từng cá nhân trẻ được tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tiễn khác nhau của đời sống gia đình, nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể. Hay nói cách khác trải nghiệm là quá trình phối hợp hoạt động thống nhất giữa giáo viên và trẻ, trong đó trẻ chủ động, tích cực hoạt động, còn giáo viên có vai trò định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ. Qua đó phát triển năng lực thực tiễn, năng lực tâm lí xã hội, phẩm chất nhân cách giúp trẻ thích nghi, thích ứng xã hội, làm chủ bản thân, tích cực học hỏi Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó. Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề tôi tham khảo một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm cho trẻ như sau:
6. Giải pháp 1: Biện pháp tăng cường các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 3 - 4 tuổi tại trường mầm non - Tác giả Nguyễn Thị Hà - Trường mầm non Sao Mai, Thủy Nguyên – Hải Phòng - Thời gian áp dụng sáng kiến năm 2023. Giải pháp 2: Một số biện pháp tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm cho trẻ 3 - 4 tuổi tại trường mầm non - Tác giả Trần Thị Phương, Trường Mầm non Sơn Ca - Cát Bà - Hải Phòng - Thời gian áp dụng sáng kiến năm 2022. Trong quá trình nghiên cứu và áp dụng những giải pháp trên tại đơn vị tôi nhận thấy các giải pháp có những ưu điểm và hạn chế như sau: * Ưu điểm: - Giải pháp giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng chú ý, sáng tạo, tính năng động và thích ứng. Trẻ được tham quan, dã ngoại, trải nghiệm qua quá trình khám phá kiến thức về các sự vật, hiện tượng xung quanh, giáo viên đưa ra tình huống, trẻ tìm cách giải quyết dựa trên những đánh giá, phân tích, những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có giúp trẻ phát triển nhận thức, ngôn ngữ giao tiếp, vận động, tình cảm xã hội. - Trẻ mạnh dạn tự tin, tích cực hứng thú tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, phát huy vai trò chủ động sáng tạo. Thông qua hoạt động trẻ được làm việc theo nhóm, biết chia sẻ với bạn, tích lũy được nhiều kinh nghiệm sống hơn, củng cố được nhiều kiến thức trong cuộc sống hàng ngày của trẻ. * Nhược điểm: - Giải pháp chưa đi sâu nghiên cứu tâm lí trẻ, chưa quan tâm đến việc lồng ghép các nội dung trải nghiệm trong các hoạt động thường ngày, xây dựng kế hoạch chưa xuất phát từ trẻ, chưa kích thích tính tò mò, sáng tạo của trẻ. Các nội dung còn mang tính chất gò bó theo khuôn khổ, chưa bám sát vào kế hoạch các chủ đề. - Trẻ ít được tham gia hoạt động, giáo viên chưa biết cách tạo điều kiện cho trẻ hoạt động ở mọi lúc mọi nơi, mọi thời điểm trong ngày. - Hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm đơn điệu, chưa tạo được cơ hội cho trẻ thể hiện mình dẫn đến trẻ chưa tích cực hoạt động. Nội dung tuyên truyền phối hợp cùng phụ huynh chưa sâu, chưa tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có tại gia đình của trẻ. Chuyên gia tâm lý học Phạm Hiền - (Nguồn Chuyengiaphamhien.edu.vn) cho rằng: “Trẻ lứa tuổi mẫu giáo đã ý thức rõ ràng về “quyền lợi” và “thế mạnh” của mình; vì thế trẻ thích tìm tòi, khám phá, đôi khi là sự hiếu động và nghịch ngợm hơn”. Chính vì vậy các hoạt động trải nghiệm ít được tổ chức bởi bản thân giáo viên còn coi hoạt động trải nghiệm là phải tổ chức cho trẻ được đi ra ngoài nhà
7. trường nhưng thực tế hoạt động trải nghiệm còn có thể tổ chức trong các giờ chơi, tập của trẻ tại trường. Tổ chức hoạt động còn khô khan cứng nhắc, đơn điệu chưa thực sự thỏa mãn với nhu cầu khám phá của trẻ, chưa giúp trẻ bộc lộ được điểm mạnh, điểm yếu hay năng lực sở trường của trẻ. Các tiết học của trẻ đều bị động, áp đặt theo ý cô, trẻ không được tự chủ.Chính những lí do trên khiến trẻ chưa có kĩ năng khi tham gia hoạt động trải nghiệm. III. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến 1. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến Hoạt động trải nghiệm là một cách học thông qua thực hành, với quan niệm việc học là quá trình tạo ra tri thức mới trên cơ sở trải nghiệm thực tế, dựa trên những đánh giá, phân tích từ những kinh nghiệm, kiến thức sẵn có. Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi đã tìm tòi và nghiên cứu một số hoạt động trải nghiệm cho trẻ mầm non nói chung và cho trẻ 3- 4 tuổi nói riêng thông qua đề tài “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3 – 4 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu” để làm đề tài sáng kiến của tôi. * Giải pháp 1: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm phù hợp với khả năng của trẻ Lập kế hoạch cụ thể giúp giáo viên chủ động về thời gian, tận dụng được các cơ hội sẵn có để tổ chức hoạt động thực hành trải nghiệm cho trẻ theo đúng nguyên tắc, mục tiêu, nội dung dành cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi. Ngay từ đầu năm tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể các nội dung hoạt động trải nghiệm cho trẻ đưa vào các chủ đề và thời gian dự kiến như sau: Kế hoạch hoạt động trải nghiệm của trẻ Chủ đề Nội dung hoạt động Thời điểm tổ chức Trường mầm - Làm đèn lồng, làm bánh trung thu - Hoạt động học non - Xử lí tình huống khi bị lạc đường - Hoạt động ngoài trời - Hướng dẫn trẻ vắt nước cam - Hoạt động học Bản thân - Trải nghiệm kĩ năng bóc trứng cút - Hoạt động học - Bé làm hoa quả dầm sữa chua - Hoạt động học Gia đình - Hướng dẫn trẻ: lau bàn, ghế. - Hoạt động lao động - Nhặt rau giúp mẹ - Tại gia đình - Tham quan tiểu đoàn 71 –Anh Dũng – - Hoạt động ngoại
8. Nghề nghiệp Dương Kinh khóa - Làm hoa, bưu thiếp tặng cô giáo - Hoạt động vui chơi Tết và mùa - Trang trí cành đào; Gói bánh chưng - Hoạt động lễ hội xuân - Làm phong bao lì xì - Hoạt động học - Chăm sóc, nuôi chú thỏ tại khu vực - Hoạt động ngoài trời Thế giới động nuôi con vật của nhà trường vật - Kĩ năng mặc, gấp quần áo, đi tất - Hoạt động chiều Phương tiện - Đóng vai cảnh sát giao thông - Hoạt động ngoài trời giao thông - Thực hành thoát hiểm khi có cháy - Hoạt động học Hiện tượng tự - Làm bình tưới nước từ chai lọ - Tại gia đình nhiên - Kỹ năng: Mặc áo đi mưa - Hoạt động học Quê hương - Thăm quan lớp 4 tuổi - Hoạt động ngoài trời - Làm nước ép sinh tố trái cây. - Tại gia đình Bản kế hoạch trên được tôi xây dựng vào đầu năm học, tuy nhiên tôi vẫn linh hoạt thay đổi, chỉnh sửa sao cho phù hợp với các điều kiện thực tế để không chỉ hướng trẻ đến những chuỗi hoạt động trải nghiệm mà còn đem lại hiệu quả cao nhất. Khi xây dựng kế hoạch hoạt động cần tiến hành theo các bước sau: + Bước 1: Xác định các hoạt động thực hành trải nghiệm cần hướng dẫn cho trẻ dựa vào mục tiêu và nội dung giáo dục trẻ ở độ tuổi 3 - 4 tuổi. + Bước 2: Xác định thời điểm trong chế độ sinh hoạt một ngày, chủ đề và độ dài thời gian có thể hướng dẫn. + Bước 3: Lựa chọn những phương pháp và hình thức giáo dục thích hợp dựa vào nội dung hoạt động thực hành trải nghiệm, đặc điểm lứa tuổi. + Bước 4: Xác định các điều kiện thực hiện: Mỗi hoạt động thực hành trải nghiệm cần phải có đồ dùng, không gian, mối liên hệ tương tác giữa các thành viên + Bước 5: Lập kế hoạch hoạt động trải nghiệm sao cho phù hợp với mục tiêu, điều kiện, hoạt động phối hợp với gia đình đã tích hợp trong kế hoạch chăm sóc giáo dục. * Giải pháp 2: Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày. Cái mới lạ sẽ đem lại sự tò mò thích khám phá, trẻ sẽ chủ động tích cực tham gia vào hoạt động trải nghiệm. Xác định cho trẻ hoạt động trải nghiệm như thế nào
9. là phù hợp, như thế nào là hay, yêu cầu giáo viên phải lựa chọn nội dung mang tính mới và không lặp lại. Giáo viên là người giao nhiệm vụ, trẻ được suy ngẫm, được tự làm điều mà trẻ muốn khám phá. Trẻ làm, trao đổi với nhau để cùng nhau giải quyết vấn đề trong quá trình trải nghiệm, sau đó sẽ đưa ra kết luận cuối cùng và thống nhất với kết quả đó là đúng, chính điều này đã tạo sự tích cực đến mức tối đa của trẻ vào hoạt động trải nghiệm. * Trẻ thực hành trải nghiệm thông qua các hoạt động trong nhà trường: Dạy học gắn với hoạt động trải nghiệm là cách kết nối kiến thức, kỹ năng với thực tiễn cuộc sống phong phú, sinh động mà trẻ em đã và sẽ trải qua trong cuộc sống. Trải nghiệm thông qua hoạt động học không chỉ giúp hình thành kiến thức mới mà quan trọng hơn là tạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biết cách lĩnh hội những kiến thức mới, cách hình thành kỹ năng mới. + Trẻ thực hành trải nghiệm thông qua hoạt động học: Tôi theo dõi bảng thực đơn hàng ngày của trẻ và có món “Trứng cút sốt thịt”. Tôi liên hệ với các cô tổ nuôi giúp đỡ để trẻ thực hiện hoạt động “Bóc trứng chim cút”. Hoạt động bóc trứng là một hoạt động thú vị của các bạn nhỏ, tuy đơn giản nhưng mang lại sự trải nghiệm vô cùng to lớn, nó giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo của những ngón tay, sự tỉ mỉ giúp rèn luyện tính kiên trì. Mặt khác, khi trẻ được ăn chính những quả trứng mình bóc trẻ sẽ cảm thấy vui vẻ, tự hào về thành quả mình đạt được. * Chuẩn bị: - Trứng cút liên hệ tổ nuôi hoặc tuyên truyền phụ ủng hộ - Khay, rổ, đĩa đựng, khăn lau tay. Tạp dề, mũ đầu bếp. * Hoạt động 1: Trải nghiệm thực tế - Trò chuyện về quả trứng cút Cho cả lớp cùng khám phá bằng cách sờ vào quả trứng * Hoạt động 2: Chia sẻ và rút kinh nghiệm - Mời 1 trẻ lên khám phá và hỏi trẻ đó là gì? Quả trứng để làm gì? * Cô làm mẫu: Hướng dẫn cách bóc trứng và trò chuyện cùng trẻ + Cô đang làm gì đây? Tại sao phải đập nhẹ vào quả trứng trước khi bóc vỏ? Vỏ trứng có ăn được không? Điều gì sẽ xảy ra nếu các con vất vỏ trứng lung tung? * Hoạt động 3: Vận dụng vào thực tế -Trẻ giúp đỡ nhau mặc tạp dề sau đó thực hiện bóc trứng cút. => Qua bài học ngày hôm nay cô thấy các con đã có thể giúp bố mẹ những công việc nhỏ trong gia đình để bố mẹ vui lòng. (Phụ lục 1: HĐTN “Bóc trứng chim cút”) + Trẻ thực hành trải nghiệm thông qua hoạt động lao động:
10. Trẻ mầm non rất dễ có hứng thú với lao động từ những việc đơn giản như thu dọn đồ chơi, lau bàn ăn, tự lấy gối Thực hành trải nghiệm thông qua hoạt động lao động tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong cuộc sống. Bên cạnh đó, rèn kĩ năng lao động tự phục vụ cho trẻ ở trường mầm non là việc làm hết sức quan trọng vì lao động phục vụ bản thân là một trong những kỹ năng quan trọng thúc đẩy trẻ hoàn thiện mình một cách tốt nhất, nó sẽ giúp cho trẻ hình thành nhân cách, phẩm chất đạo đức và tính tự lập sau này. * Chuẩn bị: Đồ dùng dụng cụ chuẩn bị ăn, giờ vệ sinh, giờ ngủ * Hoạt động 1: Trải nghiệm thực tế - Tập cho trẻ làm những việc vừa sức + Dạy cho trẻ cách sắp xếp bàn ăn: Đây là hoạt động nhằm hình thành cho trẻ nề nếp, ý thức tự phục vụ bản thân. Trước khi ăn, cô hướng dẫn để trẻ tự kê bàn ăn, tự lấy ghế, lấy khăn và đĩa đựng cơm rơi, giúp cô chia bát, chia thìa cho các bạn. Giờ ăn trẻ tự dùng thìa xúc ăn, tự giác ăn hết suất, khi trẻ ăn xong tự để bát vào nơi quy định. + Vệ sinh trước khi ăn: Rèn luyện thói quen rửa tay trước khi ăn và hành vi văn minh trong ăn uống cũng như hành vi văn minh chờ đến lượt nơi công cộng. Nếu tập được thói quen này, việc tự giữ vệ sinh cơ thể cho bản thân trẻ không còn khó khăn. + Trải đệm, xếp hàng lấy gối và cất đồ dùng đúng nơi quy định: Để chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cho trẻ 1cách nhanh chóng, gọn gàng tôi cho trẻ tự chuẩn bị chỗ ngủ trẻ cùng nhau trải đệm, cùng nhau trải chiếu, lấy gối, lấy chăn và tự vào chỗ nằm ngủ. Sau khi trẻ ngủ dậy tôi hướng dẫn trẻ cách gập chăn, gập chiếu, cất đệm, cất gối đúng nơi qui định. * Hoạt động 2: Chia sẻ và rút kinh nghiệm + Hôm nay các con đã làm những công việc gì giúp cô giáo trong giờ ăn? * Hoạt động 3: Vận dụng vào thực tế - Trong quá trình trẻ trải nghiệm tôi cho trẻ thực hiện thường xuyên lặp đi lặp lại tạo thành thói quen, bên cạnh đó kết hợp theo dõi sát sao các hoạt động, ghi chép đánh giá kĩ năng trẻ đạt được và chưa đạt được sau mỗi ngày, mỗi chủ đề của từng trẻ để kịp thời rèn luyện. - Gửi video, hình ảnh con thực hành trải nghiệm công việc đơn giản ở lớp để phụ huynh đồng hành cùng con khi ở nhà. * Hoạt động: Làm pháo hoa giấy Trước khi làm chúng mình cùng chuẩn bị 1 số nguyên vật liệu dễ kiếm tìm sau:Lõi giấy vệ sinh; Bóng bay; Vụn giấy nhiều màu, giấy lấp lánh
11. - Cách làm: Cắt bỏ phần đầu quả bóng bay, lồng 1 đầu lõi giấy vệ sinh vào bóng bay. (Lưu ý: Để bóng bay không bị tuột, dùng băng dính 2 mặt để dính chắc bóng bay với lõi giấy).Cắt giấy nhiều màu thành các vụn giấy nhỏ.Cho các vụn giấy vào bên trong phần lõi giấy vệ sinh vừa làm.Như vậy là hoàn thành. - Cho trẻ mang pháo hoa xuống sân bắn. Giáo dục trẻ sau khi bắn pháo hoa xong phải làm công việc gì? Cô và trẻ cùng lấy dụng cụ quét dọn pháo. Giái dục trẻ ý thức không vứt rác bừa bãi. (Phụ lục 2: HĐTN “Lao động tự phục vụ”) + Tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ trong các ngày lễ, ngày hội: Hòa chung không khí rộn rã của ngày tết Nguyên Đán đang đến gần, cô và trò trường Mầm non Sở Dầu đã phối hợp cùng với các bậc phụ huynh tổ chức hoạt động lễ hội “Tết sum vầy - Trao yêu thương”. Trong chuỗi các sự kiện bé 3 tuổi được thực hành trải nghiệm trang trí cành đào, các bé lớn hơn được trải nghiệm "Gói bánh chưng ngày tết”. Việc cho trẻ được trải nghiệm một không gian Tết cổ truyền ngay tại trường học là hoạt động thiết thực, giúp trẻ hiểu hơn, yêu hơn và có ý thức giữ gìn nét đẹp văn hóa của dân tộc. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trải nghiệm đơn thuần, lễ hội Tết còn mang nhiều giá trị nhân văn khi lồng ghép những chương trình ân tình. Ngoài ý nghĩa giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, những chiếc bánh, phần quà nhỏ sẽ được Ban chấp hành chi hội phụ huynh lớp ủng hộ chương trình thiện nguyện của nhà trường để nối dài tình yêu thương và sẻ chia đến những bạn có hoàn cảnh khó khăn trong lớp, trong trường. Chương trình từ thiện sẽ giúp trẻ quan tâm hơn đến người khác. (Phụ lục 3: HĐTN “Trang trí cành đào, Gói bánh chưng”) * Trẻ thực hành trải nghiệm thông qua các hoạt động ngoài nhà trường: Hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường đóng một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển toàn diện của trẻ mầm non. Đối với trẻ mầm non việc cho trẻ trải nghiệm thực tế là tạo điều kiện hình thành và phát triển ở trẻ tâm hồn trong sáng, hồn nhiên, lòng nhân ái, tình cảm yêu thương với người thân, với cuộc sống xung quanh trẻ, biết yêu quí bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ những truyền thống của quê hương đất nước, trân trọng và giữ gìn sản phẩm lao động tự làm ra. + Tổ chức hoạt động trải nghiệm thông qua hoạt động thăm quan dã ngoại - Chủ đề “Nghề nghiệp”: Hoạt động trải nghiệm “Một ngày làm chú bộ đội” - Thăm quan Tiểu đoàn 71-Anh Dũng – Dương Kinh + Chuyến xe đưa các bạn nhỏ đi Thăm quan Tiểu đoàn 71lăn bánh khởi hành. Cảm xúc bồi hồi, ngóng trông, niềm háo hức mong chờ thể hiện rõ trên
12. khuôn mặt ngây thơ của các bạn nhỏ, những tiếng cười, tiếng nói giòn tan. Những câu chuyện về chú bộ đội là chủ đề được các bạn nhỏ nói rất nhiều, những bài thơ, bài hát được trẻ thể hiện mãi không ngừng. Cảm xúc ấy, niềm vui ấy như được nhân lên khi các cháu được nhìn thấy các chú bộ đội luyện tập, được đến thăm quan khu nhà ở, khu chăn nuôi, trồng trọt, sân tập luyện thể thao, bếp ăn... Đặc biệt, trẻ được trực tiếp theo dõi các hoạt động của cán bộ, chiến sĩ, cách gấp chăn màn, sắp xếp đồ đạc cá nhân . Mặt khác trẻ được trải nghiệm các kỹ năng xếp hàng, lên xuống xe ô tô, những quy định về an toàn giao thông khi ngồi trên ô tô, được trải nghiệm làm chú bộ đội hành quân Những hình ảnh này lâu nay trẻ chỉ biết qua lời kể của người lớn, qua lời dạy, qua tranh ảnh của cô giáo. Hôm nay đây khi tất cả là hiện thực, trẻ không khỏi ngạc nhiên và háo hức. Điều này được thể hiện rõ qua ánh mắt, qua nụ cười và qua những câu hỏi ngây thơ của trẻ. Đây thực sự là một hoạt động ngoại khóa tăng cường kĩ năng sống đầy ý nghĩa và bổ ích đối với các bạn nhỏ. Buổi tham quan là món quà ý nghĩa mang lại nhiều niềm vui, phấn khởi và sẽ là một kỷ niệm đẹp trong ký ức tuổi thơ của các cháu. (Phụ lục 4: HĐTN “Thăm quan doanh trại quân đội”) * Giải pháp 3: Tuyên truyền, phối hợp cùng phụ huynh nâng cao chất lượng các hoạt động trải nghiệm cho trẻ. Việc kết hợp với phụ huynh trong các hoạt động nhằm đẩy mạnh chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường, góp phần đổi mới các biện pháp trong công tác phối kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh, để không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả chăm sóc, giáo dục trẻ một cách toàn diện theo hướng tích cực. Vậy chúng ta phải phối hợp như thế nào để đạt được hiệu quả và điều quan trọng là để các bậc phụ huynh ngày càng có nhận thức tiến bộ và đúng đắn về việc tích cực cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm. Để làm tốt công tác tuyên truyền, chăm sóc và đảm bảo chất lượng các hoạt động trải nghiệm cho trẻ tôi thiết lập 1 số nội dung phối hợp cùng phụ huynh như sau: * Nội dung: + Tuyên truyền thông qua buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm học: Trình chiếu Video hoạt động trải nghiệm của trẻ năm trước và thông qua kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm cho trẻ trong năm học 2023-2024 để phụ huynh nắm được cùng phối hợp. + Thành lập nhóm zalo lớp trao đổi thông tin liên lạc 2 chiều giữa giáo viên và phụ huynh. Hoặc trao đổi trực tiếp với phụ huynh qua điện thoại để kịp thời nắm tình hình của trẻ, trao đổi, bàn bạc cách giải quyết những khó khăn mà phụ huynh gặp phải trong quá trình giáo dục trẻ.
13. + Ứng dụng công nghệ thông tin một số phần mềm như capcut, viva video để xây dựng video về hoạt động trải nghiệm của trẻ để tuyên truyền đến các bậc phụ huynh. * Hình thức: + Trao đổi trực tiếp với các bậc phụ huynh trong các giờ đón, trả trẻ để phụ huynh hiểu được các nội dung và yêu cầu thực hiện trong chủ đề. + Hướng dẫn phụ huynh cách làm các thí nghiệm đơn giản để về nhà hướng dẫn trẻ và làm cùng trẻ, khuyến khích phụ huynh chụp ảnh, quay video gửi kết quả nhóm zalo lớp để làm phong trào thi đua giữa các trẻ với nhau + Góc tuyên truyền là nơi quảng bá các hình ảnh trẻ trải nghiệm. Phụ huynh nhìn vào đó sẽ biết được con họ thực hành trải nghiệm như thế nào? Chính vì vậy bảng tuyên truyền cần treo ở vị trí phụ huynh dễ quan sát, nội dung tuyên truyền đẹp, sắc nét. + Khuyến khích phụ huynh tham gia vào quá trình chuẩn bị nguyên học liệu, rèn các kỹ năng cho trẻ tại nhà. Việc tận dụng nguồn nguyên học liệu từ phụ huynh tạo nên nguồn lực vật chất và tinh thần, tạo nên sự thành công của hoạt động. + Chia sẻ “Kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ” theo tuần, theo tháng vào zalo hoặc mã QR để phụ huynh được biết. Với những chủ đề có hoạt động trải nghiệm tôi nhấn mạnh bằng cách “in đậm chữ” hoặc chia sẻ trên bảng truyền thông để tuyên truyền phụ huynh tích cực tham gia cùng trẻ. + Chia sẻ weside, trang điện tử, facebook của trường để phụ huynh cùng nắm bắt thông tin và chia sẻ kinh nghiệm. Gửi phiếu đánh giá mức độ tích cực hoạt động trải nghiệm của trẻ khi ở nhà để phụ huynh theo dõi và đánh giá * Huy động kinh phí, nguyên liệu từ phụ huynh: + Hoạt động “Sữa chua dầm hoa quả”: Phụ huynh ủng hộ các loại hoa quả, sữa chua, sữa đặc + Hoạt động “Vắt cam, pha nước chanh”: Phụ huynh ủng hộ chanh, cam, đường. Để huy động một phần kinh phí và đồ dùng sẵn có tại gia đình tôi lên kế hoạch, tư vấn trao đổi với phụ huynh về kế hoạch mua sắm đồ dùng đồ chơi, tạo môi trường trong lớp và ngoài lớp phong phú, đa dạng cho trẻ hoạt động trải nghiệm. Qua đó giúp giáo viên có nguồn nguyên liệu phong phú đồng thời tiết kiệm kinh phí mặt khác tạo mối liên hệ chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh. Phụ huynh hiểu hơn, quan tâm chia sẻ đồng hành cùng giáo viên tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm cho trẻ tại trường lớp. (Hình ảnh phụ lục 5: Nội dung tuyên truyền hoạt động trải nghiệm của trẻ)
14. 2. Tính mới, tính sáng tạo: Dạy trẻ mầm non bằng cách trải nghiệm thực tế là một phương pháp giáo dục tiên tiến đang được nhiều trường triển khai và thực hiện, nhận được sự đón nhận tích cực từ bé và các bậc phụ huynh. Những giờ học trở nên thú vị và mới mẻ hơn để bé cảm nhận mỗi ngày đến trường là một ngày vui. a. Tính mới: + Tiến hành tổ chức các hoạt động cho trẻ trải nghiệm với nhiều hình thức khác nhau như thực hành thao tác với đồ vật đồ chơi, trải nghiệm dưới dạng trò chơi, phương pháp luyện tập, làm thí nghiệm đơn giản + Trẻ thường xuyên được rèn luyện kỹ năng làm việc như: Làm việc nhóm, lập kế hoạch, phân công công việc, giúp trẻ có thói quen, nề nếp trong học tập, trong sinh hoạt hàng ngày. Thông qua những buổi học trải nghiệm và thực tế trẻ được học hỏi, phát huy giá trị của bản thân, biết tôn trọng, lắng nghe, có tinh thần trách nhiệm. + Xây dựng được kế hoạch tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ phù hợp với khả năng, nhu cầu, hứng thú và điều kiện thực tế của trường lớp. + Phụ huynh đã quan tâm đến các hoạt động trải nghiệm của con tại lớp và tại nhà. Đồng hành cùng con tham gia chuẩn bị nguyên học liệu cho buổi trải nghiệm. Thường xuyên trao đổi, gửi nội dung tuyên truyền cho phụ huynh thông qua các trang mạng, phiếu lấy ý kiến + Giải pháp có sự phối hợp của nhiều tổ chức, lực lượng tham gia vào hoạt động b Tính sáng tạo + Xây dựng kế hoạch trải nghiệm cho trẻ không tập trung vào một chủ đề cố định, các nội dung được phân bổ xuyên suốt trong các chủ đề. Xây dựng các hoạt động trải nghiệm thông qua các hoạt động trong ngày trẻ được trực tiếp trải nghiệm với vật thật, với các hoạt động gần gũi xung quanh trẻ. + Hoạt động trải nghiệm giúp trẻ tiếp thu kiến thức, kĩ năng nghẹ nhàng tự nhiên lĩnh hội các kĩ năng cần thiết như: Kĩ năng lao động, kĩ năng vệ sinh, kĩ năng tự phục vụ, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợp tác trong nhóm bạn bè. + Tận dụng nguồn nguyên liệu đơn giản dễ tìm, sẵn có tại gia đình nên tiết kiệm được rất nhiều kinh phí cho trường, lớp. 3. Phạm vi ảnh hưởng, khả năng áp dụng của sáng kiến: Mỗi một hoạt động trải nghiệm đều có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Đó là sự khẳng định những bước tiến mới trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường. Bên cạnh
15. đó góp phần nâng cao tính cộng đồng, gắn kết mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng xã hội cùng chung tay chăm sóc giáo dục trẻ. Trong quá trình áp dụng sáng kiến tôi nhận thấy trẻ luôn đam mê hào hứng với các hoạt động bởi trẻ được tham gia vào tất cả các khâu của quá trình từ chuẩn bị, chia sẻ kinh nghiệm rồi đến vận dụng vào thực tế, trẻ rút ra được kinh nghiệm cho bản thân. Chương trình học giúp trẻ được trải nghiệm thiên nhiên, trải nghiệm giá trị văn hóa. Bên cạnh đó trẻ thường xuyên được rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, lập kế hoạch, phân công công việc Giải pháp đã được áp dụng bước đầu tại lớp 3 tuổi C2 trường mầm non Sở Dầu đã đạt được những kết quả nhất định và có khả năng áp dụng nhân rộng tại các lớp 3 tuổi trong trường mầm non Sở Dầu và các trường mầm non trong toàn quận và thành phố để đồng nghiệp có thể tham khảo, học hỏi nhau và chia sẻ kinh nghiệm cùng nhau. 4. Hiệu quả, lợi ích thu được từ sáng kiến a. Hiệu quả kinh tế. - Một năm dự kiến có khoảng 20 - 25 hoạt động trải nghiệm, tùy thuộc vào hoạt động trải nghiệm tôi kêu gọi vận động phụ huynh ủng hộ nguyên liệu dễ kiếm tìm hoặc sẵn có tại gia đình. Mỗi hoạt động phụ huynh ủng hộ dao động khoảng 300.000nghìn/1 hoạt động trải nghiệm (300.000 x 20 hoạt động = 6.000.000 triệu/1 năm) 6.000.000 x 3 lớp = 18.000.000/1 năm. Các hoạt động trẻ trải nghiệm gần gũi, nguyên học liệu dễ tìm và có sẵn tại gia đình giúp nhà trường và lớp có thể sử dụng nguồn kinh phí trên để sử dụng mua sắm đồ dùng đồ chơi khác cho lớp. b. Hiệu quả về mặt xã hội. + Về nhà trường: Huy động được sự tham gia của cộng đồng vào công tác giáo dục, nâng cao chất lượng cơ sở vật chất trang thiết bị trải nghiệm cho trẻ hoạt động. + Về bản thân: Nắm chắc, thành thạo trong việc lựa chọn mục tiêu, nội dung, xây dựng kế hoạch cho nhóm lớp của mình. Bản thân luôn đổi mới và vận dụng các hình thức, phương pháp vào hoạt động trải nghiệm một cách linh hoạt nhằm tạo sự hứng thú và tăng sự tích cực hoạt động của trẻ. + Về phía trẻ: Trẻ có kỹ năng cơ bản khi tham gia trải nghiệm, mạnh dạn tự tin, biết phối hợp với các bạn trong nhóm khi thực hiện hoạt động. + Về phụ huynh: Phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ và tham gia nhiệt tình vào các hoạt động trải nghiệm cho trẻ do trường, lớp tổ chức. Bên cạnh đó còn tự nguyện ủng hộ nguyên vật liệu, kinh phí để cải tạo sân vườn, tạo môi trường xanh sạch, an toàn và chất lượng cho trẻ được tham gia hoạt động trải nghiệm. c. Giá trị làm lợi khác:
16. Việc nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy tính tích cực cho trẻ 3 – 4 tuổi cho trẻ trong trường mầm non là điều rất cần thiết để giúp trẻ hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ, giúp trẻ cân bằng cuộc sống trên bốn lĩnh vực: Thể trạng, tâm hồn, trí tuệ, tinh thần, giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp, và thể hiện bằng các cử chỉ phong phú. CƠ QUAN ĐƠN VỊ TÁC GIẢ SÁNG KIẾN ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Hoàng Thị Loan ĐỒNG TÁC GIẢ SÁNG KIẾN Vũ Thị Thủy