Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục qua ứng dụng phương pháp giáo dục Steam trong hoạt động học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục qua ứng dụng phương pháp giáo dục Steam trong hoạt động học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

1. TRƯỜNG MẦM NON HÙNG VƯƠNG HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2023-2024
2. Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục qua ứng dụng PPGD STEAM trong hoạt động học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi Tác giả: Bùi Thị Thu Huyền Giáo viên: Trường mầm non Hùng Vương Hồng Bàng, tháng 9 năm 2023
3. I. Phần đặt vấn đề 3. Mục 1. Tính cấp tiêu của thiết biện pháp 2. Đối tượng nghiên cứu
4. 1. Tính cấp thiết - STEAM không phải là phương pháp có thể áp dụng một cách dễ dàng, nhưng hiệu quả giáo dục mà nó mang lại cho trường học nói chung và trẻ mầm non nói riêng là vô cùng lớn. Trường học sẽ không còn là nơi chỉ giảng dạy cho trẻ những lý thuyết mơ hồ mà nó còn trở thành nơi cho chúng những trải nghiệm thú vị nhất, được khôn lớn, trưởng thành qua kiến thức trong đời thực, theo đúng tiêu chí” chơi thông minh và học vui vẻ”. Bên cạnh đó, với sự phát triển của công nghệ kỹ thuật trên thế giới hiện nay thì nhu cầu việc làm liên quan đến STEAM ngày càng lớn đòi hỏi ngành giáo dục cũng phải có những sự thay đổi để đáp ứng nhu cầu của xã hội. Giáo dục STEAM có thể tạo ra những con người có thể đáp ứng được nhu cầu công việc của thế kỷ mới có tác động lớn đến sự thay đổi nên kinh tế đổi mới. Không phải là những cách đào tạo, những bí quyết học cao siêu để dạy học sinh thành tài, thành những nhà toán học, khoa học vĩ đại mà phương pháp này sẽ phát triển các kỹ năng cho trẻ để chúng có thể sử dụng trong cuộc sống tương lại, đặc biệt với môi trường công nghệ hóa, hiện đại hóa như hiện nay. Đó là lý do tôi chọn đề tài: "Một số biện pháp ứng dụng phương pháp STEAM trong các hoạt động giáo dục cho trẻ 4- 5 tuổi tại trường mầm non " để nghiên cứu và thực hiện trong năm học này.
5. 2. Đối tượng nghiên cứu - Trẻ 4-5 tuổi lớp 4B2 - Trường mầm non Hùng Vương.
6. 3. Mục tiêu của biện pháp - Với trẻ : Kích thích ở trẻ tích cực hoạt động, phát triển ở trẻ tính tò mò, ham hiểm biết, thích khám phá, tìm tòi. Phát triển óc quan sát, phán đoán và các năng lực hoạt động trí tuệ trẻ rất thích thú, những thí nghiệm mới tạo cho trẻ sự mong chờ, háo hức đến giờ hoạt động để trẻ được thực hiện. - Giáo viên: Có thêm những kiến thức thực tiễn để nội dung giảng dạy thêm phong phú. Tích cực học tập nghiên cứu sáng tạo nhiều thí nghiệm phù hợp với trẻ giúp nâng cao chất lượng hoạt động nhận thức cho trẻ. - Nhà trường: Có kế hoạch bổ sung đồ dùng trang thiết bị cho trẻ làm thí nghiệm thực hành trải nghiệm, sửa chữa làm mới góc khám phá trải nghiệm tại sân trường. - Phụ huynh: Gắn kết với giáo viên, trẻ, có thêm những hoạt động nhỏ ở nhà cho trẻ cùng chơi.
7. II. NỘI DUNG THỰC TRẠNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN ÁP DỤNG BIỆN PHÁP
8. 1. Thực trạng * Thuận lợi: - Luôn được nhà trường quan tâm bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên. - Bản thân luôn học hỏi tìm tòi và tự làm một số đồ dùng, đồ chơi để phục vụ các hoạt động của trẻ. - Trẻ ngoan có nề nếp , nhanh nhẹn và thích hoạt động khám phá khoa học. * Khó khăn: - Tổ chức hoạt động thí nghiệm trải nghiệm thực chưa được quan tâm nhiều các thí nghiệm còn ít - Chưa có nhiều đồ dùng đa dạng cho trẻ hoạt động
9. 2. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn để xây dựng biện pháp 2.1. Cơ sở lý luận • Trẻ mẫu giáo nhỡ lúc này tư duy trực quan hình tượng phát triển mạnh hơn do vậy trẻ có nhu cầu khám phá mối quan hệ giữa các sự vật hiện tượng với nhau bước đầu có khả năng suy luận. Vậy nên quá trình tương tác nghiên cứu và thử nghiệm một số thí nghiệm khoa học về nước, ánh sáng, không khí và sự chuyển động tôi thấy chúng ta có thể ứng dụng một số kiến thức khoa học và hoạt động chung ( như các tiết học môi trường xung quanh tìm hiểu về nước và các hiện tượng tự nhiên, phân loại đồ dùng theo chất liệu) hoặc dùng để gây hứng thú cho trẻ trước khi vào bài mới. Ngoài ra có thể thực hiện trong các giờ hoạt động ngoài trời hoạt động ngoại khóa để mở rộng hiểu biết cho trẻ trong đó ta có thể kết hợp làm một số đồ dùng đồ chơi đơn giản. • Trong quá trình thực hiện thí nghiệm trẻ có cơ hội tiến hành và thao tác tư duy như so sánh, phân tích tổng hợp đồng thời phát triển tính tích cực sáng tạo của trẻ. Thông qua quá trình thực hiện thực hành trải nghiệm, trẻ có thể tự trải nghiệm, tự khám phá trẻ sẽ có những sáng tạo để thực hiện tốt công việc. Cũng chính thông qua kết quả thí nghiệm trẻ biết ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày vào trường mầm non. Đây là cơ sở cho những kiến thức khoa học sau này trẻ sẽ tiếp thu ở trường phổ thông. Như vậy sử dụng phương pháp thí nghiệm là con đường thuận lợi có hiệu quả cho sự phát triển tính tích cực sáng tạo của trẻ trong khám phá khoa học về môi trường xung quanh.
10. 2. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn để xây dựng biện pháp 2.2. Cơ sở thực tiễn • Phương pháp thí nghiệm ở các trường mầm non hiện nay được tổ chức một cách hạn chế chưa khích thích trẻ khám phá chưa giúp trẻ biểu hiện tĩnh tích cực sáng chính vì vậy cần có sự nghiên cứu thật kĩ lưỡng những bước hoạt đông khoa học. Làm thí nghiệm đôi lúc chỉ hoạt động trên tiết học và đưa một số ít thí nghiệm vào mà chưa quan tâm nhiều đến thí nghiệm hoạt động học. Trang thiết bị phục vụ cho góc khám phá còn hạn chế, thiếu về số lượng, chỉ có một số loại đơn giản. Hoạt động thí nghiệm thường tổ chức tại góc khám phá hoặc góc thiên nhiên. Làm thí nghiệm đôi lúc giáo viên chỉ đưa một số ít thí nghiệm vào mà chưa quan tâm nhiều đến hoạt động ngoài trời. • Khi tổ chức hoạt động ngoài trời thường giáo viên tổ chức các hoạt động quan sát có mục đích và chơi với các đồ chơi sẵn có tại sân trường, chủ yếu là quan sát môi trường tự nhiên và môi trường xã hội do đó các hoạt động thường xuyên lặp đi lặp lại quá quen thuộc làm cho trẻ nhàm chán, không phát huy được tính ham hiểu biết, óc sáng tạo của trẻ 4-5 tuổi. • Tại trường của tôi góc khám phá được nhà trường xây dựng thuận tiện nơi có nguồn nước, trang bị một số bàn, đồ dùng đơn giản. Các lớp luân phiên chơi tại góc này theo bảng phân công của nhà trường. Trẻ thường tham gia các hoạt động khám phá khoa học đơn giản tại đây, rất ít thí nghiệm được giáo viên tổ chức cho trẻ.
11. 2. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn để xây dựng biện pháp Đầu năm học 2023-2024 tôi đã tiến hành khảo sát trẻ 4-5 tuổi của lớp mình ( 34 cháu) và cho ra kết quả: Kết quả đạt được Nội dung khảo sát (34 trẻ) Số lượng Tỷ lệ - Trẻ chưa có kĩ năng thí nghiệm 24 70% - Trẻ hứng thú tham gia hoạt động thí nghiệm 15 50 % - Trẻ thực hành trải nghiệm có hiệu quả 15 50% - Trẻ có tư duy óc sáng tạo trong thực hành 12 50% - Trẻ biết cách sử dụng đồ dùng thí nghiệm 13 34 % Trước thực trạng trên, tôi thấy cần phải tăng cường các hoạt động thực nghiệm cho trẻ khi tổ chức hoạt động ngoài trời giúp trẻ hứng thú hơn về hoạt động khám phá khoa học. Tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và mạnh dạn áp dụng một số biện pháp sau:
12. 3. Áp dụng biện pháp BP 1 : Lựa chọn các nội dung xây dựng các kế hoạch chi tiết Các hoạt động phù hợp với trẻ 4-5 tuổi để tổ chức hoạt động - XD kế hoạch Giáo viên sưu tầm Kết hợp với phụ huynh - Khảo sát CSVC học hỏi Học sinh trực tiếp làm thí nghiệm với vật thật
13. 3. Áp dụng biện pháp BP 2 : Xây dựng môi trường, chuẩn bị đồ dùng thí nghiệm phong phú tại khu vực góc khám phá khoa học XD góc khám phá Bổ sung đồ dùng đồ Thiết kế các bộ thí ngoài trời chơi nghiệm, trò chơi Học sinh thích thú hơn với hoạt động ngoài trời
14. 3. Áp dụng biện pháp BP 3 : Tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động thí nghiệm nhằm phát huy tính chủ động tích cực và khả năng chủ động của trẻ Xác định mục đích cụ thể của mỗi Tận dụng các khu vực thí nghiệm Tăng cường tổ chức các hoạt trong lớp, ngoài lớp để tạo - Ngắn hạn động bằng các thí nghiệm, cơ hội cho trẻ trải nghiệm - Vừa hạn khám phá hoạt động - Dài hạn
15. Ưu điểm và hạn chế của giải pháp * Ưu điểm • Đổi mới nội dung hoạt động thông qua hoạt động Steam tăng cường làm thí nghiệm, trải nghiệm cho trẻ 4-5 tuổi trong hoạt động qua đó giúp trẻ hứng thú, tích cực, chủ động tham gia vào hoạt động thí nghiệm từ đó nâng cao được chất lượng giờ hoạt động. • Xây dựng cho trẻ “góc khám phá khoa học” để trẻ thỏa sức làm các thí nghiệm từ đơn giản đến phức tạp nhằm phát huy tính sáng tạo của trẻ. Trẻ có môi trường hoạt động phong phú, hấp dẫn. • Tận dụng các nguyên học liệu của địa phương, gia đình như cát, sỏi, đá cuội...xây dựng cho góc khám phá khoa học đa dạng hơn về các nguyên học liệu...tạo môi trường phong phú, hấp dẫn cho trẻ. • Có thêm nhiều thí nghiệm mới lạ làm phong phú thêm phương tiện truyền tải kiến thức đến với trẻ.
16. Ưu điểm và hạn chế của giải pháp * Hạn chế • Ngoài việc cho trẻ làm các thí nghiệm ở lớp phụ huynh ở nhà chưa cho con dành thời gian cùng làm thí nghiệm với con, chưa cùng trẻ khai thác đồ dùng để tổ chức hoạt động thí nghiệm. • Đồ dùng đặt tại góc khám phá ngoài trời chưa có hiên che, tủ đựng không có cửa để bảo quản do vậy dễ bị hỏng, mất.
17. Đánh giá kết quả đạt được sau khi áp dụng biện pháp • Thực hiện các biện pháp ở trên trẻ ở lớp tôi, khi trẻ được thực hành, trải nghiệm được tự mình làm các thí nghiệm đơn giản trẻ đã phát huy khả năng sáng tạo. Trẻ được hoạt động , làm những công việc được giao, trẻ rất hào hứng, tự hào khi mình làm được các thí nghiệm, đây cũng là dịp trẻ thể hiện bản thân, chiến thắng chính mình khi tham gia vào các thí nghiệm. Trẻ hào hứng về kể chuyện với bố mẹ .Tạo sự phối kết hợp chặt chẽ giữa phụ huynh và nhà trường trong việc chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là các hoạt động trải nghiệm. • Phụ huynh: Có thêm những kĩ năng để cho trẻ hoạt động thí nghiệm tại nhà. • Nhà trường: Cung cấp thêm đồ dùng tủ đựng các nguyên liệu để cho trẻ hoạt động trải nghiệm. • Giáo viên: Có thêm nhiều thí nghiệm mới lạ
18. Kết quả khảo sát tháng 04/2021 Trước khi thực hiện giải pháp Sau khi thực hiện giải pháp Nội dung khảo sát (34 trẻ) Số lượng Tỷ lệ Số lượng Tỷ lệ 24 70% 7 70% - Trẻ chưa có kĩ năng thí nghiệm 15 50 % 27 50 % - Trẻ hứng thú tham gia hoạt động thí nghiệm 15 50% 25 50% - Trẻ thực hành trải nghiệm có hiệu quả 12 50% 22 50% - Trẻ có tư duy óc sáng tạo trong thực hành 13 34 % 23 34 % - Trẻ biết cách sử dụng đồ dùng thí nghiệm
19. III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 1. Đánh giá khả năng triển khai rộng rãi của biện pháp và hướng phát triển tiếp theo 2. Bài học kinh nghiệm 3. Đề xuất, kiến nghị
20. III. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Đánh giá khả năng triển khai rộng rãi của biện pháp và hướng phát triển tiếp theo Khi nghiên cứu thực hiện đề tài này, chúng tôi nhận thấy đây là những giải pháp rất dễ thực hiện, gần gũi, kích thích sự tò mò và khả năng tư duy quan sát của trẻ. Trẻ hứng thú tham gia vào các thí nghiệm mang lại sự hứng thú tích cực hoạt động, tăng tính kiên trì ở trẻ. Những giải pháp này có thể nhân rộng cho trẻ mọi độ tuổi tuy nhiên giáo viên cần nâng cao hoặc giảm yêu cầu phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ.