Đơn đề nghị công nhận Sáng kiến Giải pháp điều chỉnh linh hoạt nội dung chương trình và phương pháp dạy học môn Tiếng Việt để rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh lên lớp 6

Nội dung tài liệu: Đơn đề nghị công nhận Sáng kiến Giải pháp điều chỉnh linh hoạt nội dung chương trình và phương pháp dạy học môn Tiếng Việt để rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh lên lớp 6

1. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN ĐỀ NGHỊ XÉT, CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Năm 2023 Kính gửi: - Hội đồng thẩm định Sáng kiến trường Tiểu học Trần Hưng Đạo - Hội đồng thẩm định Sáng kiến quận Lê Chân. Họ và tên: Nguyễn Thị Ngọc Mai, Võ Thị Thuỳ Dương Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trườngTiểu học Trần Hưng Đạo Tên sáng kiến: “Giải pháp điều chỉnh linh hoạt nội dung chương trình và phương pháp dạy học môn Tiếng Việt để rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh lên lớp 6.” Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn Tiếng Việt lớp 5. 1. Tóm tắt tình trạng giải pháp đã biết: Đối với học sinh đầu cấp THCS, lứa tuổi 11-14 là lứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh mẽ về thể chất, sức khỏe và tâm sinh lý. Với ý thức muốn làm người lớn, muốn khẳng định mình trong gia đình lẫn ngoài xã hội trong khi các bậc cha mẹ, thầy cô vẫn coi các con là trẻ con. Hơn nữa khi lên lớp 6 thì môi trường học tập thay đổi, nhiều môn học mới xuất hiện . Bên cạnh đó cách dạy và học cũng phải thay đổi . Do đó,những kĩ năng và tâm thế cần trang bị cho học sinh lên lớp 6 để phát huy sự tự tin, năng động, sáng tạo của các con đáp ứng mục tiêu của chương trình 2018.Hiện nay đã có rất nhiều giải pháp rèn luyện kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh lớp 5 lên lớp 6 đang áp dụng như: Giải pháp 1: Giáo dục kĩ năng sống, tạo tâm thế cho học sinh Tiểu học lên lớp 6 qua tổ chức dạy học các môn. Giải pháp 2: Giáo dục kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh Tiểu học lên lớp 6 bằng các trò chơi, hoạt động tập thể
2. Các giải pháp trên có một số ưu điểm và hạn chế sau: 1.1. Ưu điểm: giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua môn Tiếng Việt không chỉ thể hiện ở nội dung môn học mà còn được thể hiện qua phương pháp của giáo viên. Để hình thành các kiến thức và kĩ năng mà chương trình môn Tiếng Việt đặt ra với học sinh Tiểu học, người giáo viên đã chú ý vận dụng nhiều phương pháp dạy phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh như: thực hành giao tiếp, trò chơi học tập, phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, phương pháp tổ chức hoạt động nhóm, phương pháp hỏi - đáp...Thông qua các hoạt động học tập, được phát huy trải nghiệm, rèn kĩ năng hợp tác, bày tỏ ý kiến cá nhân, đóng vai... HS có cơ hội rèn luyện, thực hành nhiều kinh nghiệm sống cần thiết.Bên cạnh đó, qua các trò chơi tập thể lành mạnh, chơi các trò chơi dân gian, tổ chức các hoạt động văn nghệ thể thao, học sinh được rèn kĩ năng ứng xử với bạn bè, xây dựng tinh thần đoàn kết tốt, kỹ năng lắng nghe, kỹ năng hợp tác, kỹ năng quyết định, biết kiềm chế bản thân trong khi xử lí các tình huống với bạn bè. 1.2.Tồn tại: Học sinh chưa thực sự có tâm thế vào lớp 6 vì nội dung các bài được giáo viên triển khai đến từng học sinh giống nhau. Các em phải cố gắng tiếp thu hết các kiến thức Tiếng Việt nhất là những em còn gặp khó khăn trong học tập nên mảng giáo dục kĩ năng sống sẽ lép vế hơn mảng dạy kiến thức Tiếng Việt.Hơn nữa, lên lớp 6 sẽ có nhiều môn học mới. Bản thân môn tiếng Việt sẽ mang tên là mới là Ngữ văn cũng cần nhiều kĩ năng mới như: kĩ năng nghe- ghi; kĩ năng phản biện, kĩ năng biểu cảm.. Các giải pháp này chưa thực sự tạo tâm thế cho HS sẵn sàng vào lớp 6 mà chỉ phù hợp với các lớp từ lớp 1 đến lớp 4 vì chưa đáp ứng cho các kĩ năng mới cần có trong chương trình lớp 6.Hiện tại các em vẫn học theo chương trình hiện hành nhưng khi vào lớp 6 thì các em lại học chương trình giáo dục phổ thông 2018
3. 2. Tóm tắt nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến Giải pháp 1: Tìm hiểu đặc điểm tình hình lớp. Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm. Giải pháp 3: Điều chỉnh nội dung chương trình hiện hành để rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh Giải pháp 4: Điều chỉnh phương pháp dạy học chương trình hiện hành để rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh 2.1. Tính mới, tính sáng tạo: * Tính mới: Việc rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh thông qua các môn học và hoạt động tập thể đã được chú ý trong nhiều năm nhưng chưa đề cập được sự điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học trong chương trình. Giải pháp này chú trọng đến việc điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học trong chương trình hiện hành để đón kịp và chuẩn bị cho việc hình thành các năng lực cần thiết cho các mon nói chung và trong môn Ngữ văn chương trình 2018 nói riêng * Tính sáng tạo: Giải pháp chúng tôi đưa ra nhằm chú ý tới rèn kĩ năng sống và tạo tâm thế cho học sinh lớp 5 khi lên lớp 6.Nó vừa kế thừa được những giải pháp truyền thống là dạy lồng ghép qua các tiết học vốn có, vừa vận dụng triệt để tinh thần của công văn 405/ BGDĐT-GDTH ngày 28/1/2021về việc hướng dẫn điều chỉnh kế hoạch giáo dụchọc kì 2 lớp 5 năm học 2020-2021 và công văn 3799/BGDĐT-GDTH ngày 01/9/2021về việc hướng dẫn điều chỉnh kế hoạch giáo dục lớp 5năm học 2021-2022. 2.2. Khả năng áp dụng, nhân rộng: Giải pháp chúng tôi đưa ra có thể áp dụng với bất kì tiết dạy nào vì dựa trên nền tảng kế thừa toàn bộ ưu điểm những giải pháp trước đó. Hơn nữa giải pháp này đề cao sự điều chỉnh linh hoạt nội dung và phương pháp dạy học hướng tới sự tích cực của người học cho nên bất kì giáo viên nào khi xây dựng công tác chủ nhiệm đều có thể áp dụng cho phù hợp với đối tượng học sinh của mình.
4. 2.3 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp 2.3.1 Hiệu quả kinh tế: Với giải pháp này nhà trường không phải tốn kém đầu tư các thiết bị dạy học mà giờ học lại đạt hiệu quả cao. Giáo viên có thể tận dụng mọi đồ dùng học sinh sẵn có như bảng con, phấn...trên cơ sở việc chuẩn bị các đồ dùng các tiết học. Tuy nhiên giáo viên cần đầu tư thời gian đưa ra các kĩ thuật chẻ nhỏ để cá nhân học sinh kết hợp những tư vấn cụ thể theo thông tư 22. 2.3.2 Hiệu quả xã hội: Giải pháp mang hiệu qủa cao về mặt xã hội. Kĩ năng sống hướng vào việc giúp con người thay đổi nhận thức, thái độ và giá trị trong những hành động theo hướng tích cực và mang tính chất xây dựng. Rèn luyện kĩ năng sống và tạo tâm thế cho HS khi lên lớp 6 sẽ giúp học sinh nhanh chóng hoà nhập và khẳng định vị trí của mình trong tập thể, mà xa hơn là một cộng đồng, xã hội. Việc hình thành các kĩ năng cơ bản trong học tập và tạo tâm thế sẵn sàng đón nhận là yếu tố quyết định đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này của các em. Vì thế, điều đó sẽ giúp học sinh sớm có ý thức làm chủ bản thân, sống tích cực và hướng đến những điều lành mạnh cho chính mình cũng như xã hội. Ngoài ra giải pháp còn giúp học sinh phát triển một số đức tính tốt, một số kĩ năng sống cơ bản như sự tự tin, tác phong nhanh nhẹn, kĩ năng giao tiếp, chia sẻ... phù hợp với cá thể học sinh nói riêng khi học các môn trong chương trình 2018 2.3.3.Giá trị làm lợi khác: Điều chỉnh linh hoạt nội dung và phương pháp dạy học trong chương trình hiện hành góp phần không nhỏ sự thành công trên cơ sở chương trình giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo nói chung vừa có sự điều chỉnh linh hoạt phù hợp ứng với mỗi cá thể. Hải Phòng, ngày tháng năm 2023 CƠ QUAN ĐƠN VỊ NHÓM TÁC GIẢ SÁNG KIẾN
5. ÁP DỤNG SÁNG KIẾN NGUYỄN THỊ NGỌC MAI VƯƠNG TUYẾT LINH