Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

Nội dung tài liệu: Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non

1. 1 UBND QUẬN HỒNG BÀNG TRƯỜNG MẦM NON BẠCH ĐẰNG ______________________ BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN “Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non” Tác giả: Lý Thị Phượng Chức vụ: TTCM khối nhà trẻ - Giáo viên Nơi công tác: Trường Mầm non Bạch Đằng Ngày 10 tháng 02 năm 2024
2. 2 BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN I. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng tuổi trong trường mầm non”. 2. L nh v c áp dụng sáng kiến: phát triển tình cảm kỹ năng xã hội 3. Tác giả Họ và tên: Lý Thị Phượng Sinh ngày 17 tháng 07 năm 1989. Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn khối Nhà trẻ - Giáo viên chủ nhiệm lớp Cơm thường 1 - Trường Mầm non Bạch Đằng. Điện thoại: Di động 0368586983 4. Đồng tác giả Không 5. Đơn vị áp dụng sang kiến: Tên đơn vị: Trường Mầm non Bạch Đằng. Địa chỉ: Đường An Lạc 2, phường Sở Dầu, quận Hồng Bàng, thành phố Hải Phòng. Điện thoại: 02253528679 II. Mô tả giải pháp đã biết: (Mô tả giải pháp đã biết: Ưu điểm, hạn chế của các giải pháp đã, đang áp dụng tai đơn vị). Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tình thương yêu và quan tâm đặc biệt. Với Bác, trẻ em là những mầm non, những người chủ tương lai của đất nước. Bác nói: “Cái mầm có xanh thì cây mới vững,cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt,con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập”. Như chúng ta đã biết, giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách con người. Để phát triển, để nên người, đứa trẻ phải hoạt động và trải nghiệm để lĩnh hội kiến thức. Hoạt động không chỉ là nơi tâm lý con người được bộc lộ mà còn là nơi hình thành nên tâm lý của con người. Muốn phát triển tâm lý và hình thành nhân cách trẻ em thì nhất thiết phải đưa chúng vào những hoạt động nhất định. Với vai trò là hoạt động chủ đạo, hoạt động với đồ vật chứa đựng những cơ hội phát triển về mọi mặt, nếu bỏ qua khi trẻ bước sang tuổi mẫu giáo sẽ không còn cơ hội phát triển nhanh và mạnh nữa. Chính vì vậy, hoạt động với đồ vật là phương tiện để bước đầu hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ. Đối với trẻ mầm non, hoạt động với đồ vật được chơi với đồ dùng đồ chơi là nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống của trẻ. Thông qua hoạt động với đồ vật, đồ chơi trẻ có thể tìm tòi, khám phá, trẻ được thao tác với các đồ vật , qua đó giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. Khi trẻ được tìm hiểu, khám phá các đồ vật, đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hiểu biết về tên gọi, đặc điểm, công dụng , về thế giới xung quanh, giúp trẻ biết được cách sử dụng của các đồ vật, đồ vật, qua đó giúp
3. 3 trẻ phát triển về nhận thức. Khi được thao tác với đồ dùng đồ chơi cầm, nắm, sờ, giúp trẻ được phát triển thể chất về các vận động tinh. Bên cạnh đó, khi được tiếp xúc hoạt động với đồ vật, đồ chơi trẻ cảm nhận được cái đẹp, tạo cho trẻ yêu thích và mong muốn tạo ra cái đẹp qua đó giúp trẻ phát triển thẩm mỹ một cách tốt nhất. Không những thế, khi được chơi với các đồ vật, đồ chơi, vốn từ của trẻ được phát triển một cách nhanh nhất giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, rèn luyện cho trẻ tự tin, mạnh dạn khi chơi với bạn, với cô qua đó trẻ được phát triển ngôn ngữ và tình cảm - quan hệ xã hội. Từ thực tế đó mà tôi đã tổ chức hoạt động giáo dục trên lớp, tôi nhận thấy tổ chức cho trẻ chơi ở các khu vực chơi không phải để cho trẻ chơi, mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện ở tất cả các lĩnh vực như ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất nhận thức và đặc biệt là lĩnh vực tình cảm kĩ năng xã hội, hay nói một cách khác đây là mắt xích gắn kết hỗ trợ lẫn nhau. Tuy nhiên, khi tổ chức chơi ở các khu vực chơi cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi ở lớp tôi phụ trách hiệu quả chưa cao. Giáo viên khi xây dựng kế hoạch thực hiện giải pháp hỗ trợ trẻ trong khi chơi và phát triển trò chơi cho trẻ còn chưa phong phú đa dạng, việc định hướng nội dung các hoạt động của trẻ trong giờ chơi theo chủ đề của giáo viên chưa hấp dẫn, dẫn đến tình trạng trẻ không hứng thú tham gia các hoạt động trong các góc chơi. Bên cạnh đó, còn một số phụ huynh chưa hiểu tầm quan trọng của hoạt động vui chơi đối với sự phát triển của trẻ nên chưa phối hợp tốt với giáo viên trong việc nuôi dưỡng chăm sóc giáo dục trẻ. Vì thế, kỹ năng chơi của trẻ còn hạn chế. Trong đề tài sáng kiến: “Một số biện pháp xây d ng môi trường hoạt động trong lớp giúp trẻ hoạt động với đồ vật cho trẻ 24- 36 tháng tuổi của cô giáo Nguyễn Thị Thùy thuộc trường mầm non Hiệp Hòa đã đưa ra một số giải pháp: Giải pháp 1: Xây dựng môi trường Giải pháp 2: Xây dựng môi trường và làm đồ dùng đồ chơi Giải pháp 3: Sự kết hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Qua nghiên cứu và áp dụng vào thực tế lớp tôi đã tham khảo và nhận thấy có những ưu điểm và hạn chế như sau: * Ưu điểm: * Ưu điểm: - Giáo viên đã quan tâm tổ chức hoạt động chơi tập cho trẻ - Giáo viên đã bao quát, quan tâm đến cá nhân trẻ, thường xuyên gợi ý để trẻ chơi hứng thú * Hạn chế: + Giáo viên chưa sưu tầm các nguyên học liệu làm đồ dùng, đồ chơi. Đồ dùng đồ chơi chưa đẹp, màu sắc chưa nổi bật + Bố trí sắp xếp góc chơi, đồ dùng, đồ chơi chưa thuận tiện chưa gây được sự hứng thú với trẻ khi tham gia hoạt động + Chưa tổ chức, và chưa tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với đồ vật. Khu vực chơi còn ít các trò chơi lên chưa thu hút được trẻ khi chơi.
4. 4 + Giáo viên tổ chức cho trẻ về các khu vực chơi chưa sáng tạo, chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm, hình thức tổ chức còn gò bó, áp đặt trẻ . Đứng trước những hạn chế trên, năm học 2023 - 2024 tôi mạnh dạn nghiên cứu chọn đề tài sáng kiến: “Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non” Với một số biện pháp: Biện pháp 1: Sưu tầm các nguyên học liệu làm đồ dùng, đồ chơi Biện pháp 2: Bố trí sắp xếp góc chơi, đồ dùng, đồ chơi cho thuận tiện gây được sự hứng thú với trẻ khi tham gia hoạt động. Biện pháp 3: Tổ chức, tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với đồ vật Biện pháp 4: Xây dựng môi trường lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. III. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến 1. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến Trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi phát triển nhanh về mặt thể chất tuy nhiên tâm sinh lý khá phức tạp, khả năng nhận thức còn có nhiều hạn chế, trẻ dễ nhớ dễ quên và hay hành động theo ý muốn. Vì vậy xây dựng môi trường giáo dục phù hợp bước đầu giúp trẻ có hứng thú trong các hoạt động, có thêm các kỹ năng,biết hợp tác chơi với các bạn, kỹ năng thích nghi với môi trường,... Chúng tôi đã nghiên cứu và mạnh dạn áp dụng một số biện pháp xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ 24 - 36 tháng tuổi như sau: Giải pháp 1: Sưu tầm các nguyên học liệu làm đồ dùng, đồ chơi Nếu như ở độ tuổi mẫu giáo hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo thì ở độ tuổi nhà trẻ 24 - 36 tháng hoạt động chủ đạo là hoạt động với đồ vật. Muốn thu hút trẻ tích cực chơi các trò chơi trong các khu vực chơi, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở khu vực chơi, không lên một cách chung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi. Đồ dùng, đồ chơi mầm non tự làm phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ sự hứng thú, tích cực hoạt động với đồ vật, đồng thời phải phù hợp với độ tuổi. Muốn làm được điều này, giáo viên cần phải định hướng trước một số nguyên vật liệu cần thiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để biết trước những nguyên vật nào có thể sưu tầm được. Hiện nay đồ dùng, đồ chơi cho trẻ em có rất nhiều trên thị trường, tuy nhiên xét về phương diện giáo dục thì chúng không thể để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu và mục đích của chương trình dạy học ở trường mầm non. Hơn nữa việc mua quá nhiều đồ dùng, đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến kinh tế của các bậc phụ huynh trong khi các đồ phế phẩm từ gia đình, các nguyên vật liệu đã qua sử dụng đang sẵn có và có rất nhiều có thể tái sử dụng tạo làm đồ chơi cho trẻ, qua đó góp phần vào việc bảo vệ môi trường. Khi có món đồ chơi do cô làm và sáng tạo, các cháu sẽ hứng thú hơn rất nhiều so với các đồ chơi mua sẵn.
5. 5 Kế hoạch: Tôi rà soát lại các đồ dùng, đồ chơi trong lớp, những đồ dùng nào có thể mua sắm, đồ dùng nào cần làm, bổ sung theo từng chủ đề. Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu ở dạng phế liệu sẵn có ở địa phương huy động từ phụ huynh như: Thùng cát tông, xốp, chai nhựa, vỏ hộp sữa, vải vụn, ống chỉ, khối gỗ, lịch cũ tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng nề đối với trẻ. Từ những nguyên vật liệu trên tôi làm ra rất nhiều đồ chơi ở các góc cho trẻ phù hợp với chủ đề, phù hợp với trẻ. Đặc biệt trẻ lứa tuổi mầm non luôn có nhu cầu với đồ chơi mới, để thỏa mãn được nhu cầu đó của trẻ đòi hỏi giáo viên mầm non phải luôn sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với tình huống giáo dục trong các hoạt động. Ví dụ: Từ thùng cattong được trang trí màu sắc đẹp tôi làm được một số đồ chơi: Bỏ vào, lấy ra, to, nhỏ, Thả hình đúng màu, gắp quả bông thả đúng màu, thả que kem đúng màu (to - nhỏ) cho trẻ kéo, ngôi nhà, làm bàn cho trẻ hoạt động, xếp đường đi, xếp chồng, tháo lắp vòng, xâu vòng xen kẽ (H1, H2, H3, H4, H5, H6, H7)...Hay tận dụng từ miếng vải vụn nhiều màu sắc tôi làm đồ chơi phát triển vận động tinh cho trẻ như làm các loại hoa, quả, các con vật, rối tay ....với các hình dạng khác nhau để trẻ cài khuy cúc, dính băng gai...Cũng từ vải vụn, tôi tận dụng cắt quần áo, yếm, mũ... cho em búp bê, len màu xanh, đỏ, vàng tôi móc áo, váy, mũ, giầy... cho em búp bê để kích thích hứng thú của trẻ . Cũng từ những nguyên vật liệu đó, trẻ sử dụng trong giờ hoạt động góc và trẻ làm ra nhiều sản phẩm như: Trẻ dùng vỏ chai nước, hộp sữa, lõi chỉ để xây hàng rào, làm cây Giải pháp 2: Bố trí sắp xếp góc chơi, đồ dùng, đồ chơi cho thuận tiện gây được s hứng thú với trẻ khi tham gia hoạt động. Để hoạt động vui chơi của trẻ diễn ra theo ý muốn của giáo viên ngoài việc lập kế hoạch tổ chức hoạt động, giáo viên cần chú ý tới việc tạo môi trường, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi ở các góc gây sự hứng thú cho trẻ khi vui chơi. Giáo viên biết bố trí các góc chơi phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động thuận tiện, phong phú, đa dạng hơn. Không gian chơi cần bố trí phù hợp để tạo điều kiện cho trẻ bộc lộ tình cảm, phẩm chất cá nhân trẻ. Việc sắp xếp đồ dùng, đồ chơi cần phải đa dạng, mang tính mở, phải có sự hấp dẫn để kích thích trẻ hoạt động tích cực. Vì thế tôi bố trí các góc như sau: Khu vực yên tĩnh xa khu vực ồn ào, khu vực bé làm quen sách truyện và khu vực hoạt động với đồ vật tôi sắp xếp gần cửa sổ tận dụng ánh tự nhiên cho trẻ xem sách và luồn dây sâu hạt... Ví dụ: Khu vực chơi thao tác vai và khu vực hoạt động đồ vật là khu vực chơi tĩnh ở gần nhau và xa khu vực chơi động. Bên cạnh đó giáo viên phải thay đổi nội dung chơi sau mỗi chủ đề tạo cảm giác mới lạ, kích thích sự hứng thú cho trẻ. Các khu vực chơi phải phục vụ thật sự cho việc học hỏi của trẻ, chứ không phải để trang trí, trẻ tự chơi các đồ chơi mà trẻ thích. Vì vậy đồ dùng, đồ chơi trong các khu vực phải phong phú, và được sắp đặt vừa tầm với trẻ, để trẻ tự lấy, tự cất. Đồ dùng, đồ chơi ở các khu vực không những đẹp thu hút trẻ, đa dạng phong phú mà phải đảm bảo an toàn cho
6. 6 trẻ, không gây độc hại, được sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, tạo cho trẻ tâm thế vui vẻ, tạo môi trường thân thiện.... kích thích sự hứng thú tích cực hoạt động của trẻ, phù hợp với trẻ, phù hợp với chủ đề. Ví dụ trong chủ đề gia đình khu vực thao tác vai, góc chơi phản ánh sinh hoạt, hoạt động gia đình. Để thu hút trẻ thích, hứng thú bế em búp bê, giáo viên tạo trang phục màu sắc hấp dẫn, thường xuyên thay đổi cho búp bê. Tôi bố trí kê giường búp bê với tủ đựng quần áo, gần với giá treo quần áo búp bê, tôi thiết kế giá treo quần áo cao vừa tầm với trẻ để trẻ sử dụng đồ dùng một cách thận tiện dễ quan sát, dễ lấy. Dưới giá quần áo tôi để rổ mũ, khăn, tất cho búp bê với các kích cỡ to, nhỏ, màu sắc khác nhau nhằm mục đích cho trẻ ôn luyện..... Với trò chơi: Bỏ vào lấy ra tôi tận dụng thùng catoong, trang trí màu sắc hấp dấn, sau đó cắt 2 hình tròn to, nhỏ, hình tam giác, hình vuông...bên cạnh thùng cắt cái cửa để trẻ lấy đồ chơi, khi chơi xếp trang trại, ngoài xếp hàng rào xung quanh, cô giáo có thể gợi ý cho trẻ mở rộng liên kết với cáckhu vưc khác bằng những đường nối từ khu vực này sang khu vực kia, như từ khu nấu ăn đến khu bế em cho em ăn + Khu vực hoạt động với đồ vật với chủ đề động vật để gây được sự hứng thú cho trẻ bằng cách tạo ra các con vật ngộ nghĩnh từ các vỏ hộp sữa chua và các nguyên học liệu khác, sang chủ đề thực vật tôi tạo cho trẻ sự hứng thú làm cây xanh có gắn hoa, quả có nhiều màu sắc hấp dẫn trẻ chơi....,tạo các con vật bằng vải, đề can... với nhiều màu sắc cho trẻ chơi trò chơi tìm các bộ phận còn thiếu hoặc trẻ phải gắn (dính, đính cúc...) để tạo thành con vật hoàn chỉnh.... Giải pháp 3: Tổ chức, tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với đồ vật Ngoài việc chủ động chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi trong các khu vực chơi đầy đủ, chu đáo, bố trí các góc sao cho phù hợp, kích thích trẻ tích cực tham gia vào hoạt động. Một yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của giờ tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ, đó chính là hình thức tổ chức tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động với đồ dùng, đồ chơi một cách hài hoà, sáng tạo, nhẹ nhàng và linh hoạt. Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng nói riêng rất thích hoạt động với đồ dùng đồ vật. Tôi cũng thấy rằng, khi cho trẻ thao tác với đồ vật, giáo viên đã tạo cơ hội cho trẻ phát triển vận động tinh, phát triển nhận thức, kỹ năng từ đó trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động. Bên cạnh đó môi trường tâm lý của trẻ rất quan trọng, trẻ không thể vui chơi nếu tâm lý không thoải mái. Trẻ chỉ chia sẻ, hợp tác với cô, với bạn bè khi trẻ được sống trong môi trường thoải mái, vui vẻ. Chình vì vậy vai trò của giáo viên rất quan trọng, cô giáo vừa là người thầy hướng dẫn trẻ chơi, vừa là người bạn đồng hành cùng trẻ trong quá trình chơi Trẻ ở độ tuổi 24- 36 tháng đặc điểm tâm sinh lý phát triển rất mạnh. Vì vậy giáo dục trẻ mầm non đòi hỏi chúng ta phải chú ý đến việc giáo dục toàn diện cho trẻ. Trong quá trình cho trẻ hoạt động với đồ vật đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển của trẻ, cùng với lòng yêu nghề mến trẻ đặc biệt hơn nữa cô giáo phải hiểu biết tâm sinh lý trẻ, từ đó tổ chức cho trẻ hoạt động với đồ vật một cách tốt nhất. Cô giáo chuẩn bị đồ chơi cho trẻ rất công phu và vất vả nhưng
7. 7 nếu chúng ta không quan tâm việc sử dụng đồ chơi cho trẻ như thế nào thì sẽ giảm tác dụng giáo dục của đồ chơi với trẻ. Ví dụ : Lõi của ống chỉ nếu không quan tâm hướng dẫn trẻ cách sử dụng, trẻ sẽ không biết cách chơi mà chỉ cầm ống chỉ lăn qua lăn lại. Nếu được gợi ý, hướng dẫn. Từ 1 ống chỉ trẻ có thể dùng làm thân cây dừa, dùng để chơi xâu ống chỉ vào dây .. Với các hộp cattong tôi dùng giấy, đề can, thảm màu dùng để trang trí, 2 bên đầu tôi dán bông, gai dính... để trẻ dính các đầu hộp tạo thành toa tàu, kéo đi chơi và từ các hộp màu xanh, đỏ, vàng để dạy trẻ nhận biết về màu sắc, to, nhỏ.... Từ lõi chỉ tôi tạo ra cây xanh có nhiều cành, tạo quả bằng vải thảm màu. Trẻ gắn (dán) quả, hoa cho cây... phát triển vận động tinh và nhận thức cho trẻ.. - Ở từng chủ đề, ngoài những đồ dùng đồ chơi làm mới tôi vẫn tiếp tục lưạ chọn đồ dùng đồ chơi trẻ đã chơi nhưng làm mới bằng cách ít sử dụng ở khu vực chơi cũ mà di chuyển sang khu vực mới với kỹ năng chơi khác. Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình” góc chơi với “ Em bé ”, đồ chơi bát, thìa trẻ cho búp bê ăn bột, uống nước. Sang chủ đề“ Những con vật đáng yêu” đồ chơi bát, thìa..cũng được trẻ sử dụng cho các con vật ăn và cho các con vật uống thuốc..... Giải pháp 4: Xây dựng môi trường lớp học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. * Xây d ng môi trường thân thiện, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục mầm non mà Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở giáo dục mầm non cần phải thực hiện. Muốn trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo theo cách riêng của trẻ thì không phải cô giáo cứ bày nhiều đồ dùng, đồ chơi ra để trẻ tự do hoạt động mà điều quan trọng hàng đầu là trẻ phải được ở trong một môi trường tuyệt đối an toàn để trẻ cảm thấy yên tâm, tích cực khám phá và cô giáo phải là người gần gũi, hướng dẫn trẻ. Vì vậy tôi đã đề ra kế hoạch xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, đảm bảo an toàn tuyệt đối về thể chất và tinh thần cho trẻ. - Đối với môi trường giáo dục trong lớp học: + Thường xuyên kiểm tra điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, kịp thời phát hiện, khắc phục những yếu tố gây nguy cơ mất an toàn cho trẻ khi tham gia các hoạt động tại trường, lớp mầm non. + Thực hiện nghiêm túc phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. + Kiểm tra xem sắp xếp bố trí đồ dùng, đồ chơi, giá kệ đã đảm bảo độ an toàn cho trẻ hay chưa. VD: Giá kệ phải có độ vững chắc, đồ dùng là hột hạt, kéo thủ công phải được cất trong hộp, lọ có lắp và có tên dán ở vỏ hộp. + Nhà vệ sinh phải có giá để các chất tẩy rửa cao hơn so với tầm với của trẻ, nền nhà vệ sinh phải luôn khô ráo chống trơn trượt. - Đối với môi trường bên ngoài lớp học:
8. 8 Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ. Việc xây dựng môi trường giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ tạo nhiều cơ hội hơn cho trẻ phát triển các kĩ năng vận động thô, sử dụng các giác quan, hòa mình vào với thiên nhiên. * Xây d ng môi trường lớp học lấy trẻ làm trung tâm. Như chúng ta đã biết trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở các hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ. Trẻ chủ động tham gia các hoạt động đó để phát triển khả năng, năng lực của mình. Vì vậy, không chỉ cho trẻ hoạt động tích cực trong giờ học mà còn phải cho trẻ hoạt động tích cực ở giờ chơi và mọi lúc mọi nơi. Cho nên việc tạo môi trường học tập xung quanh lớp cho trẻ là rất cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năng của mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiến thức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung. Dựa vào kế hoạch đã lập tôi sẽ tiến hành chuẩn bị mọi điều kiện về lớp học, về các hình ảnh trang trí xung quanh lớp, về đồ dùng đồ chơi, các nguyên vật liệu ở các góc theo từng chủ đề để trẻ được khám phá lần lượt từng chủ đề một cách có hiệu quả. Ví dụ: Trước khi thực hiện chủ đề " Các loại quả", dựa vào kế hoạch mục tiêu, kế hoạch nội dung của chủ đề, dựa vào khả năng của trẻ mà giáo viên lên kế hoạch tạo môi trường hoạt động cho chủ đề theo từng chủ đề nhỏ - Các hình ảnh trong các khu vực sẽ sử dụng bằng chính sản phẩm của trẻ làm ra và ảnh sưu tầm của cô về các loại quả gần gũi, quen thuộc. - Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, các nguyên vật liệu phù hợp với chủ đề cho trẻ hoạt động, tạo ra sản phẩm cho riêng mình. - Vệ sinh lớp học sạch sẽ, gọn gàng, rửa sạch đồ chơi để đảm bảo an toàn cho trẻ khi tiếp xúc trực tiếp với các đồ dùng đó. Tiếp theo, giáo viên cần tạo môi trường lớp học tạo sự thân thiết đối với trẻ. Và để làm được điều đó chúng tôi đã tận dụng ngay các sản phẩm của trẻ để tạo môi trường chủ đề vào các khu vực chơi trong lớp học. Ví dụ: Ở chủ đề "Gia đình của bé" trẻ đươc di màu, dán trang trí các đồ dùng trong gia đình thông qua các hoạt động chủ đích và hoạt động chơi tập buổi sáng. Do đó, sản phẩm của trẻ tạo ra rất phong phú, chúng tôi đã tận dụng các sản phẩm này tạo môi trường xung quanh lớp làm nổi bật chủ đề đang thực hiện. - Bên cạnh đó, để giúp trẻ tự mình khám phá, tìm hiểu, tự hoạt động với các hình ảnh trên mảng tường thì chúng tôi đã thiết kế theo dạng mở, tức là hình ảnh thiết kế làm sao trẻ phải hoạt động được, không dán cố định trên tường, đồ dùng đồ chơi có thể sử dụng được ở nhiều chủ đề khác nhau. Ví dụ: Chúng tôi làm những hộp đồ chơi với nhiều mặt, những bức tranh tường vừa có tác dụng trang trí vừa là bảng chơi để trẻ có thể hoạt động. - Việc bố trí, sắp xếp các góc chơi trong lớp cũng rất cần thiết. Chúng tôi lựa chọn sắp xếp các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên trước, các góc còn lại được sắp xếp linh hoạt theo không gian phòng nhưng đều phải được đảm
9. 9 bảo sắp xếp hợp lý, phù hợp với nhu cầu hoạt động của trẻ, hình thức hoạt động phong phú, đa dạng. Vì vậy, khi bố trí góc chơi chúng tôi đã để góc yên tĩnh, xa góc ồn ào. Góc đồ chơi phải phục vụ thật sự cho việc học hỏi của trẻ chứ không phải để tạo môi trường. Trẻ phải được học theo hứng thú cá nhân và tổ chức hoạt động vui chơi, tự lựa chon đồ chơi yêu thích cho mình, trẻ có thể tự hoạt động mà không cần có sự hướng dẫn của cô giáo. Vì vậy, các đồ dùng đồ chơi trong các góc phải phong phú và được sắp xếp vừa tầm đối với trẻ để trẻ tự lấy, tự cất, tự hoạt động. 2. Tính mới, tính sáng tạo: 2.1. Tính mới: + Qua các biện pháp của tôi giáo viên xây dựng môi trường trong lớp học nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. + Xây dựng môi trường trong lớp cho trẻ hoạt động với những đồ dùng, đồ chơi cho trẻ đa số được tận dụng từ các nguồn nguyên học liệu sẵn có giáo viên chủ động sáng tạo đồ dùng, đồ chơi đẹp, phong phú, đa chức năng phù hợp với trẻ, phù hợp với tùng chủ đề nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. + Thông qua đồ dùng đồ chơi trẻ được được hoạt động, thao tác, trải nghiệm với đồ dùng, khắc sâu những kiến thức, kỹ năng.... “Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong trường mầm non” tôi đã nêu ở trên chưa có trong bất kì một tài liệu hay văn bản sách báo nào, không trùng với bất kì nội dung giải pháp nào đã đăng kí từ trước hay đã được áp dụng hoặc áp dụng thử 2.1. Tính sáng tạo: Với “Một số giải pháp tổ chức hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong trường mầm non” là giải pháp sáng tạo của tôi đã được áp dụng từ tháng 9/2023. Sau đây, chúng tôi xin đề xuất Nội dung giải pháp như sau: Tên giải pháp: “Giải pháp tổ chức hoạt động chơi ở khu vực hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi trong trường mầm non” Mục đích: - Nghiên cứu việc tổ chức hoạt động với đồ vật cho trẻ nhà trẻ 24 - 36 tháng tuổi nhằm đưa ra một số giải pháp nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua khu vực hoạt động với đồ vật chơi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. - Khắc phục những hạn chế mà giáo viên khi xây dựng kế hoạch thực hiện giải pháp hỗ trợ trẻ trong khi chơi và phát triển trò chơi cho trẻ còn chưa phong phú đa dạng - Giáo viên linh hoạt trong việc tổ chức, bên cạnh những kinh nghiệm đã được đúc rút, rèn trẻ có kĩ năng giao tiếp, phát triển tình cảm- kĩ năng xã hội thông qua hoạt động chơi cho trẻ, để trẻ vui vẻ và hạnh phúc trong những giờ chơi. 3. Phạm vi ảnh hưởng khả năng áp dụng của sáng kiến
10. 10 - Khả năng áp dụng: Với sáng kiến này của tôi, tôi nhận thấy có thể áp dụng được trong tất cả các lớp của khối nhà trẻ trong tất cả các trường mầm non. Tất cả các cô giáo có thể áp dụng được việc xây dựng môi trường hoạt động chơi tập buổi sáng cho trẻ nhà trẻ và tạo ra các đồ chơi, trò chơi thu hút trẻ tham giá vào các hoạt động, tạo tâm thế thoải mái cho trẻ. Giải pháp được thực hiện tại lớp Cơm thường 1 trường mầm non Bạch Đằng, đạt hiệu quả trực tiếp đến trẻ trong lớp, đồng thời nâng cao chất lượng của giáo viên. Biện pháp đã áp dụng thành công trên trẻ nhà trẻ 24 - 26 tháng tuổi lớp Cơm thường 1 trường mầm non Bạch Đằng và hoàn toàn có khả năng áp dụng trên tất cả các lớp nhà trẻ trong trường cũng như trong toàn quận. 4. Hiệu quả, lợi ích thu được từ sáng kiến: a. Hiệu quả kinh tế: Nếu trước đây mua sắm đồ dùng cho nhà trẻ để được đầy đủ các đồ dùng theo quy định thì số kinh phí tăng rất cao. Qua sáng kiến này của tôi tôi thấy hiệu quả kinh tế mang lại rất cao và tiết kiệm được chi phí cho nhà trường Ví dụ: Giá thành 1 bộ đồ chơi khoảng 300.000- 500.000 /bộ đồ chơi hoạt động với đồ vật như búa cọc, nhưng thực tế chúng tôi tân dụng các vỏ chai lọ nhựa để tạo bộ đồ chơi bán hàng không đồng. Như trong năm học 2023 - 2024 tôi thực hiện với 8 chủ điểm với 8 bộ độ chơi như vây. Tôi ước tính mỗi bộ đồ chơi khoảng 400.000 x 8 chủ điểm = 3.200.000đ Ví dụ: Bộ đồ chơi xâu luồn nếu mua ở thiết bị đồ dùng giá trị khoảng 200.000- 500.000, nhưng thực tế chúng tôi đã tạo ra bộ đồ dùng đó với các nguyên vật liệu phế thải từ nhựa với chi phí khoảng 30.000 - 50.000 Nhờ sự ủng hộ, sưu tầm nguyên vật liệu từ phụ huynh đã tiết kiệm kinh phí cho nhà trường và còn tạo ra nhiều loại đồ chơi mang lại niềm vui mới cho trẻ. b. Hiệu quả về mặt xã hội: - Sáng kiến này của tôi mang lại hiệu quả về mặt xã hội + Thứ nhất: Việc tuyên truyền vận động đến với các bậc phụ huynh, làm cho phụ huynh quan tâm hơn đến các hoạt động của nhà trường. Giữa sự giao lưu của cô và các bậc phụ huynh luôn gần gũi nhau + Tạo thuận lợi trong việc xã hội hóa giáo dục giữa các ban ngành đoàn thể trong xã hội + Các cô giáo được phát huy tính sáng tạo của mình bằng việc tạo ra các đồ dùng dạy học, tạo ra các cơ hội hoạt động cho trẻ được tham gia. Đáp ứng nhu cầu chăm sóc giáo dục trẻ của ngành học mầm non đặt ra hiện nay xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm + Các cháu được tham gia nhiều các trò chơi, tham gia vào các trò chơi trong hoạt động góc giúp trẻ có kĩ năng chơi, tự tin khi tham gia chơi và luôn chủ động tham gia vào nhiều các hoạt động trong trường lớp và các hoạt động ngoại khóa. c. Giá trị làm lợi khác:
11. 11 Với môi trường hoạt động phong phú, đa dạng về đồ dùng, đồ chơi phù hợp với chủ đề, phù hợp với trẻ, Thông qua hoạt động với đồ vật không những phát triển ở trẻ về ngôn ngữ, nhận thức mà trẻ được phát triển toàn diện tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, thao tác với đồ dùng đó giúp cho trẻ mạnh dạn, tự tin, sáng tạo, chủ động tham gia vào các hoạt động. Bổ sung vào thiết bị đồ dùng đồ chơi của nhà trường nguồn thiết bị phong phú để giáo viên tham khảo và sử dụng vào các hoạt động giáo dục . Trên đây là kinh nghiệm của tôi trong việc: “Tổ chức hoạt động chơi ở khu v c hoạt động với đồ vật nhằm nâng cao chất lượng phát triển tình cảm kỹ năng xã hội cho trẻ nhà trẻ 24-36 tháng tuổi trong trường mầm non” Thông qua giải pháp này bản thân tôi cũng như các giáo viên mầm non nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc thiết kế đồ dùng, đồ chơi sáng tạo cho việc xây dựng môi trường hoạt động góc ở nhà trẻ nói riêng và các hoạt động giáo dục trong trường Mầm non nói chung. Bản thân tôi sẽ trau dồi hơn nữa kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ, không ngừng nghiên cứu thiết kế nhiều đồ dùng, đồ chơi sáng tạo bằng nguyên học liệu phế phẩm để cho trẻ học và chơi góp phần phát triển một cách toàn diện cho trẻ, làm tiền đề cho các cấp học khác cũng như cuộc sống Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, rất mong nhận được sự góp ý của tổ chuyên môn, các cấp lãnh đạo để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn. Tôi xin trân trọng cảm ơn! TÁC GIẢ SÁNG KIẾN Lý Thị Phượng
12. 12 IV. PHỤ LỤC H1: Bé chơi thả hình đúng màu H2: Bé chơi thả đúng hình
13. 13 H3: Bé chơi thả đúng màu H4 : Bé chơi vặn xoáy đúng hình và màu
14. 14 H5: Bé chơi lồng hộp H6: Bé chơi thả đúng màu
15. 15 H7: Bé chơi búa cọc