Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh và cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu

Nội dung tài liệu: Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh và cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu

1. UBND QUẬN HỒNG BÀNG TRƯỜNG MẦM NON SỞ DẦU BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN “Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh và cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu’’ Tác giả: Nguyễn Thị Hải Anh Trần Thị Ánh Chức vụ: Giáo viên Người hướng dẫn: Nguyễn Kim Tuyến – Hiệu trưởng Đơn vị: Trường Mầm non Sở Dầu Tháng 01 năm 2021 1
2. CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng Khoa học và Công nghệ quận Hồng Bàng I. Chúng tôi Tủy lệ Trình độ (%) đóng Ngày tháng Nơi công Chức TT Họ và tên chuyên góp vào năm sinh tác danh môn tạo ra sáng kiến Trường MN 1 Nguyễn Thị Hải Anh 07/04/1978 Giáo viên Đại học 50% Sở Dầu Trường MN 2 Trần Thị Ánh 17/11/1991 Giáo viên Đại học 50% Sở Dầu 1- Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu’’ 2- Lĩnh vực áp dụng sáng kiền: Lĩnh vực phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội 3- Thời gian thực hiện sáng kiến: Thời gian áp dụng sáng kiến: từ tháng 3 năm 2017 đến nay. Thời gian viết sáng kiến: tháng 1 năm 2021. 4- Những thông tin cần bảo mật: Không có II.Mô tả sáng kiến: ''Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh và cán bộ giáo viên nhân viên trường mầm non Sở Dầu'' 1. Tình trạng giải pháp đã biết a. Giải pháp: Thư viện nhà trường - “Một cuốn sách hay cho ta một điều tốt, một người bạn tốt cho ta một điều hay”. Từ lâu thư viện đã được coi là kho vàng của nền văn hóa dân tộc, là một bộ phận không thể thiếu của văn hóa học đường. Thực tế trong các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, mỗi trường đều có một thư viện, thư viện là một phần không thể thiếu, là trung tâm thông tin vơi nhiều sách báo và các tài liệu phục vụ cho nhu cầu đọc của học sinh và cán bộ giáo viên nhân viên nhà trường. * Ưu điểm 2
3. - Thư viện trong các nhà trường thuận tiện cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh đến đọc sách, mươn sách với rất nhiều nguồn sách phong phú về chủng loại và nội dung chính vì vậy người đọc có nhiều lựa chọn. - Phòng thư viện đều được trang bị đầy đủ bàn ghế, thiết bị phù hợp cho cán bộ giáo viên nhân viên và học sinh đến đọc sách. * Hạn chế. - Đối tượng đọc sách chủ yếu là cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong trường; không nhằm phục vụ cho nhân dân. b. Giải pháp: Thư viện 50k trong lớp - Theo Kế hoạch số 2210 /KH-SGDĐT-GDTX-CN&ĐH ngày 27/7/2020 của Sở Giáo Dục và đào tạo thành phố Hải Phòng về việc xây dựng, phát triển văn hóa đọc ngành Giáo dục thành phố Hải Phòng. Hưởng ứng phong trào đó, thì ở hầu hết các lớp học ở các trường phổ thông trên địa bàn thành phố đến nay đều trang bị một tủ sách nhỏ xinh , mỗi học sinh đóng 50k mua sách để đầu tư cho góc sách của lớp mình, cùng chung tay để nguồn sách của lớp mình thêm phong phú. * Ưu điểm - Giá sách đặt ngay trong lớp thuận tiện cho học sinh đọc hàng ngày. Các em trao đổi, chia sẻ đọc sách tại lớp vào mỗi giờ giải lao Trong năm học các lớp có sự trao đổi sách cho nhau nên nguồn sách cũng được thay đổi phong phú. Các em có cơ hội đọc rất nhiều các cuốn sách khác nhau qua quá trình chia sẻ, trao đổi sách giữa các học sinh trong lớp, giữa các lớp trong khối, giữa các khối trong trường. *Hạn chế - Tuy nhiên nếu xét về kinh tế, thì học sinh vẫn phải đóng tiền mua sách hằng năm. - Phạm vi đối tượng người đọc sách hướng tới là học sinh, bị hạn chế với những đối tượng khác như cán bộ giáo viên nhân viên và phụ huynh, nhân dân. - Không gian tủ sách nhỏ sẽ hạn chế tính thoải mái, sáng tạo, hay sự hứng thú để lôi cuốn nhiều học sinh tham gia đọc sách. 2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến. "Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu’’ Dân tộc Việt Nam có truyền thống hiếu học. Sách từ lâu đã trở thành hành trang không thể thiếu của mỗi người, sách giáo dục ta biết yêu thương, quí trọng, đoàn kết với mọi người và sách chính là cơ hội để giúp chúng ta mở rộng tầm nhìn với thế giới. Sách rất quí giá và văn hóa đọc như thế nào lại càng trở lên quan trọng trong việc tiếp thu những giá trị mà những cuốn sách mang lại. Như Brack Obama 3
4. đã từng nói: “Việc đọc sách rất quan trọng. Nếu bạn biết cách đọc, cả thế giới sẽ mở ra cho bạn”. Rõ ràng, đọc sách để tiếp thu tri thức và làm giàu vốn hiểu biết của mình là một việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của nền công nghệ điện tử, việc đọc sách cũng có nhiều thay đổi sâu sắc.Văn hóa đọc ngàng càng trở nên mai một. Việc lạm dụng công nghệ điện tử quá nhiều làm giảm tương tác xã hội, tác động không tốt tới cộng đồng, đặc biệt là trẻ em. Người ta chăm chú vào các thiết bị điện tử, lấy thông tin trên mạng, thay vì việc ngồi đọc sách thuần túy. Đọc sách không chỉ là quá trình tiếp nhận tri thức mà hơn hết đọc sách để học cách làm người. Hình ảnh một bạn trẻ say sưa lật từng trang sách liệu có còn nhiều? hay thay vào đó là những trang thông tin trên mạng không chính thống có tác động không tốt tới giới trẻ đặc biệt là những mầm non tương lai của đất nước? Qua đó để thấy sự cần thiết hình thành ngay từ lứa tuổi mầm non niềm yêu thích với những trang sách quan trọng đến nhường nào! Chúng ta cần nuôi dưỡng niềm yêu thích đó ngay từ lứa tuổi mầm non. Với mong muốn tạo môi trường đọc sách, phát triển lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng, hình thành hứng thú, thói quen đọc sách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non. Chúng tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường để xây dựng “thư viên sách mở” của trường Mầm non Sở Dầu và cùng nhau xây dựng “Góc sách bé yêu” tại lớp học của mình. Là giáo viên mầm non chúng ta cần phải tạo ra môi trường đọc sách thân thiện, an toàn, phong phú và gần gũi không chỉ với trẻ mà còn lan tỏa đến cộng đồng. Chính vì vậy, chúng tôi chọn đề tài "Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên trường Mầm non Sở Dầu”. a) Giải pháp 1: “ Thư viện sách mở - Trường Mầm non Sở Dầu” * Mục đích -Ý nghĩa của giải pháp: Đọc sách là nghiên cứu sách để nâng cao nghề nghiệp, mở rộng tầm hiểu biết là phương pháp phổ biến nhất của việc tự học. Thư viện sách mở là một hình thức giáo dục văn hóa ngoài nhà trường, hay nói cách khác thư viện là ngôi trường thứ hai của cộng đồng. Đặc biệt là với trẻ em lứa tuổi mầm non. Đọc sách là việc làm cần thiết của chúng ta. Thực chất đó là một quá trình làm cho con người tiếp xúc, đến gần hơn với những khối óc vĩ đại của mọi người, mọi thời đại và mọi dân tộc. Quá trình đọc sách làm cho con người ta sáng tỏ thêm ý nghĩa cuộc sống và vị trí con người trong cuộc sống. “Thư viện sách mở” mang tính cộng đồng rất cao, là địa chỉ tin cậy cho tất cả mọi người, với mọi đối tượng khác nhau, không có sự phân biệt địa vị, giầu nghèo, cao thấp. Với mục đích tạo môi trường đọc sách, hình thành, phát triển 4
5. văn hóa đọc và tôn vinh giá trị sách. Bên cạnh đó thông qua các cuốn sách về lịch sử Việt Nam, về các danh dân qua các thời đại, nhà trường mong muốn góp phần hình thành nhân cách, hun đúc cho trẻ em ý chí, khát vọng vươn lên và giúp người đọc đến gần hơn, hiểu hơn về lịch sử, con người Việt Nam, từ đó thêm tự hào, thêm yêu đất nước, con người Việt Nam. Thông qua các cuốn sách về giao tiếp ứng xử và chăm sóc, giáo dục con cái để giúp các bậc phụ huynh, cộng đồng cùng có những cách thức ứng xử, những phương pháp khoa học để chăm sóc giáo dục con cái thành những người có ích cho gia đình và xã hội. Thư viện sách mở của trường luôn là nơi để các bậc phụ huynh, nhân dân có thể vừa cho con chơi đồ chơi ngoài trời vừa đọc sách. Chính nơi đây cũng là nơi gắn kết giữa các thành viên gia đình với nhau qua các trang sách, nơi các bậc phụ huynh, nhân dân được thư giãn sau một ngày làm việc căng thẳng và vất vả. * Nội dung: Thư viện sách mở được đặt trên sân khấu, giữa trung tâm trường; được trang bị các loại bàn, ghế cao thấp khác nhau và sắp đặt theo khu vực để phục vụ cho từng lứa tuổi và nhu cầu người đọc. Với không gian mở, thân thiện, thư viện sách trường Mầm non Sở Dầu đã thu hút không chỉ có các bé, các bậc phụ huynh của nhà trường, mà có rất đông các anh chị ở các trường phổ thông và nhân dân xung quanh trường trên địa bàn phường tới đây đọc sách và mượn sách về đọc. Thư viện nhà trường có 05 giá sách với tổng 1023 đầu sách; Thư viện có sự thay đổi về hính thức, nội dung được sắp xếp lại và bổ sung thêm các sách: lịch sử bằng tranh để trẻ đến gần hơn với lịch sử Việt Nam; truyện tranh tiếng Anh cho trẻ để tăng cường môi trường cho trẻ làm quen với tiếng Anh. 2017 - 2019 Năm 2020 Số lượng Lịch sử - Danh nhân Lịch sử - Danh nhân 42 Nấu ăn - Chăm sóc con cái Giáo dục và đời sống 90 Giao tiếp ứng xử - Khoa học đời sống Khoa học - Xã hội 235 Truyện tranh trẻ em Truyện tranh trẻ em 629 Truyện tranh trẻ em Truyện tranh trẻ em tiếng Anh 27 * Thời gian hoạt động: Thư viện sách mở trường Mầm non Sở Dầu hoạt động thường xuyên lúc 16h00 – 17h00, từ Thứ Sáu đến Thứ Hai hàng tuần. Đây là thời điểm trả trẻ, các 5
6. bậc phụ huynh đến đón trẻ, có thời gian cùng con ngồi đọc sách, hoặc trong khi chờ trẻ chơi, hoạt động ở sân trường, phụ huynh ngồi đọc sách. Thư viện sách mở trường Mầm non Sở Dầu bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 3/2017 và đến nay đã trở thành địa chỉ quen thuộc với những người thích đọc sách trong trường cũng như trên địa bàn phường Sở Dầu. * Triển khai thực hiện: 1.1. Đề xuất với ban giám hiệu Nhà trường về ý tưởng và kế hoạch Sau khi bàn thống nhất ý tưởng, chúng tôi xây dựng kế hoạch, đề xuất lên ban giám hiệu, trình bày rõ về ý tưởng và kế hoạch của mình. Trong khi xây dựng kế hoạch chúng tôi đặc biệt chú ý tới việc nêu rõ mục đích, ý nghĩa, thực tế của trường và cách thực hiện để thuyết phục Ban giam hiệu nhà trường tổ chức thực hiện đồng thời tuyên truyền để mọi người nắm chắc, nhiệt tình tham gia và cùng lan tỏa tới trẻ em, phụ huynh và nhân dân. Bên cạnh đó chúng tôi cùng đoàn kết chung tay với nhà trường và phụ huynh tạo ra khoảng không gian gần gũi, thân thiện, thoáng mát nhưng yên tĩnh và có một vị trí ở trung tâm nhà trường. Xuất phát từ điều kiện kinh tế trên địa bàn phường Sở Dầu. Chúng tôi nhận thấy, việc khuyến khích các bậc phụ huynh ủng hộ sách tự nguyện là rất quan trọng. Chúng tôi luôn trân quý những cuốn sách hay trong tủ sách của mỗi gia đình. Từ mỗi quyển sách đó sẽ tạo thành một “thư viện mở” lớn cho nhà trường. Song song với đó còn mang lại hiệu quả về mặt kinh tế cho nhà trường, tiết kiệm được những khoản đóng góp cho phụ huynh. Chúng tôi đã lên kế hoạch và tham mưu với nhà trường về cách sắp xếp, bố trí các khu vực một cách khoa học, rõ ràng, đảm bảo tính “mở”, tính “thuận tiện”, tính “hiệu quả” như: Giá đựng sách, bàn ghế phù hợp cho từng độ tuổi, cách bài tiết bố trí Và đặc biệt hơn trên mỗi cuốn sách được gắn mã sách bao gồm tên trường, tên thể loại sách, số thứ tự đầu sách; từng biểu tượng của giá sách để trẻ, phụ huynh và nhân dân cùng nắm được nội dung của giá sách và tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn người đọc: 1 Giá sách “Lịch sử - Danh nhân”: Biểu tượng là Quốc kỳ Việt Nam và hình ảnh tượng đài nữ tướng Lê Chân. 2 Giá sách “Giáo dục đời sống”: Biểu tượng là hình ảnh cô giáo đọc sách cho trẻ nghe. 3 Giá sách “Khoa học – Xã hội”: Biểu tượng là hình ảnh các bé đang thực hành thí nghiệm. 4 Giá sách “Truyện tranh trẻ em”: Biểu tượng là hình ảnh câu chuyện “Nàng Bạch tuyết và 7 chú lùn” 6
7. 5 Giá sách “Truyện tranh trẻ em tiếng Anh”: Biểu tượng là lá cờ của nước Anh và hình ảnh câu chuyện “Xứ sở thần tiên của Alice” 1.2. Chuẩn bị cơ sở vật chất Căn cứ địa hình và tính chất đặc thù của nhà trường chúng tôi tham mưu với ban giám hiệu để sắp đặt không gian và cơ sở vật chất cho phù hợp, thuận tiện, cơ động: - Tiêu đề: “Thư viện sách mở”, “Sách người thầy của những người thầy” tiêu đề từng giá sách. “Lịch sử - Danh nhân”, “Giáo dục đời sống”, “Khoa học – Xã hội”, “Truyện tranh trẻ em”, “Truyện tranh trẻ em tiếng Anh”. - Giá truyện: 05 giá bằng inoc theo 5 nội dung phân loại sách. Mỗi giá sách cao: 90cm, rộng: 90cm, sâu: 10cm, thiết kế 4 tầng để đựng sách.Giá truyện được thiết kế bằng inoc được gắn và bố trí phù hợp trên mảng tường theo từng loại sách đảm bảo tính thẩm mỹ, gọn nhẹ, tiết kiệm được không gian, giá sách để “mở” thuận lợi trong quá trình đặt để sách và trẻ dễ lấy, dễ cất trong quá trình sử dụng. Mặt khác, giá inoc giúp nổi bật những cuốn sách bên trong, màu sắc của giá tối giản, không màu mè hình thức. - Nội quy thư viện: + Nội qui dành cho trẻ em: Là các hình ảnh để nhắc nhở trẻ lấy và cất sách, truyện đúng nơi qui định; thân thiện, nhường nhịn, chia sẻ bé ơi! ; hãy giữ yên lặng khi đọc sách. Với những hướng dẫn bằng hình ảnh trực quan xinh xắn thì dù là học sinh mầm non cũng hiểu được những gì mình cần làm khi vào thư viện đấy! + Nội qui dành cho phụ huynh: là các thông tin nhắc phụ huynh cùng giữ kỉ luật - trật tự - tự giác; cùng giữ vệ sinh sạch sẽ chung; cùng bảo vệ tốt mọi tài sản; không đem sách, truyện ra khỏi thư viện; không viết, vẽ bậy lên sách, truyện; sắp xếp sách, truyện gọn gàng, lấy và cất đúng nơi qui định. - Trang bị bàn, ghế phù hợp theo từng đối tượng ở từng khu vực của thư viện: + Khu vực dành cho phụ huynh gồm: 6 bàn gỗ cao70cm, rộng 70cm; với 4 ghế bằng gỗ cao 30cm, dài 240cm. + Khu vực dành cho trẻ: 2 bàn ghế nhựa Lampodid hình con ong với 10 ghế nhỏ để ngồi. 7 bàn ngồi bệt tận dụng làm từ 7 chiếc lốp xe ô tô sơn màu và mặt bàn tròn làm bằng gỗ trắng. 7
8. Việc lựa chọn bàn ghế chúng tôi đặc biệt chú ý đến tính bền, tính thuận tiện, gọn nhẹ, màu sắc tự nhiên, thiết kế đa dạng công năng: bàn ghế không chỉ sử dụng theo tính năng đơn thuần của nó mà còn sử dụng là đồ dùng khi trẻ thực hành các bài vận động thể chất .Với người lớn là bàn ghế cao, trẻ em sử dụng bàn ghế thấp, bàn bệt để phù hợp với mỗi đối tượng sử dụng, vừa tạo không gian thân thiện, gần gũi. - Trang bị thảm trải nền: thảm nỉ tấm mùa đông và thảm xốp ghép miếng mùa hè phủ kín toàn bộ thư viện mở. Đèn chiếu sáng gồm 2 dãy đèn led pha chiếu sáng để đảm bảo ánh sáng cho người đọc. Quạt mát: 4 quạt treo tường treo 4 góc thư viện mở. Bên cạnh đó, tận dụng tối đa nguồn sáng tự nhiên, tạo cảm giác thư thái, thoải mái, yên tĩnh, an toàn và lôi cuốn khi ngồi đọc sách. - Hàng rào để tạo không gian riêng nhưng vẫn thoáng để bao quát trẻ. Phụ huynh có thể vừa đọc sách, vừa quan sát con, mặt khác không gian thư viện không bị bó hẹp tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên. 1.3. Phát động phong trào ủng hộ sách Hưởng ứng “Ngày sách Việt Nam” hàng năm, chúng tôi đề xuất với nhà trường tuyên truyền, vận động cán bộ, giáo viên, nhân viên; phụ huynh trong trường và các nhà hảo tâm ngoài trường tặng sách cho Thư viện sách mở. Phong trào ủng hộ sách với tiêu chí làm mới những cuốn sách cũ, làm mới và mở rông đối tượng đọc những cuốn sách để giá trị của một cuốn sách hay luôn luôn được tiếp cận tới nhiều đối tượng bạn đọc thay vì đóng khung trên giá sách của mỗi người. Trong 3 năm qua, tổng số 1023 cuốn sách là của thư viện sách mở hoàn toàn được tặng từ phụ huynh, lãnh đạo, đồng nghiệp, cán bộ, giáo viên, nhân viên. Chúng tôi cũng đã tham mưu với nhà trường khuyến khích người tặng viết đề tặng vào sách. Mỗi cuốn sách đều được ghi vào sổ tặng sách để đề cao giá trị của cuốn sách và thể hiện tấm lòng trân quý, biết ơn của nhà trường.Và trên hết, khi mỗi bạn đọc cầm trên tay những cuốn sách quí giá đó, càng thêm trân trọng quyển sách, tạo hứng thú lôi cuốn vào nội dung từng trang sách. Dựa trên mục đích, số lượng sách ở mỗi thể loại, chúng tôi đã đề xuất nhà trường đưa ra nội dung sách vận động cho phù hợp: sách lịch sử, danh nhân, khoa học tự nhiên, truyện tranh tiếng Anh cho trẻ mầm non, lịch sử bằng tranh cho trẻ mầm non. 1.4. Phân công trực Thư viện sách mở Để thực hiện cho việc chuẩn bị và bao quát hoạt động của Thư viện sách mở, mỗi buổi nhà trường cử một đồng chí giáo viên/nhân viên trực theo lịch 8
9. phân công. Năm 2017-2018, trường phân công giáo viên thay nhau trực. Từ năm 2019 đến nay, trường phân công nhân viên nấu ăn thay nhau trực. Cán bộ giáo viên nhân viên trực thư viện không chỉ là người giao nhận, sắp xếp sách, quan tâm bao quát mọi người khi đọc sách mà những lúc trống thời gian sẽ ngồi đọc sách cùng trẻ, tạo hứng thú cho mọi người đọc sách vì không gian đọc sách “Thư viện sách mở” mang tính cộng đồng cao, thân thiện và ấm áp. 1.5. Tạo hứng thú, thu hút trẻ và phụ huynh tới đọc sách Việc duy trì nếp đọc sách, để tạo động lực cho mỗi người chủ động đọc sách hàng ngày là rất quan trọng. Nhân thức được vấn đề đó, mảng tuyên truyền khi có sách mới, sách hay được chúng tôi đặc biệt quan tâm. Mỗi khi có quyển sách mới, các lớp truyền nhau giới thiệu sách cho trẻ, tạo cảm xúc, khơi dậy sự tò mò của trẻ, thu hút trẻ cùng phụ huynh tới Thư viện sách mở để xem sách, đọc sách. Các cô giáo sẽ giới thiệu từng cuốn sách mới, lật giở các trang sách cho trẻ xem hình ảnh và đọc cho trẻ nghe trong góc sách, giờ hoạt động góc và trong các hoạt động chiều. a) Giải pháp 2: “ Góc sách bé yêu” * Mục đích -Ý nghĩa của giải pháp: Với mục đích tạo không gian đọc sách gần gũi cho bé ngay tại lớp. Hằng ngày tại mọi thời điểm trẻ đều có thể làm quen với sách, đọc sách. Tạo một mô hình thật nhất để trẻ được hoạt động với sách một cách chân thật, thông qua đó trẻ có kĩ năng đọc sách, bồi đắp thêm cho trẻ tình yêu với mỗi cuốn sách. Từ những hình ảnh nhân vật trong các câu chuyện của sách, tại “Góc sách bé yêu” trẻ còn được thể hiện, hóa thân vào các nhân vật trong câu chuyện thông qua việc sử dụng các loại rối để kể lại chuyện, qua đó hình thành và phát triển ở trẻ khả năng quan sát, ghi nhớ có chủ đích, tư duy sáng tạo, kích thích tính tò mò ham hiểu biết của trẻ; vốn từ, khả năng diễn đạt biểu cảm của trẻ cũng được phát triển. “Góc sách bé yêu” như một vườn cổ tích thu nhỏ, ở đó trẻ được thỏa sức đọc sách trong một tâm thế thoải mái, nơi trẻ được tiếp thu tri thức một cách dễ dàng, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách sáng tạo qua việc đóng vai các nhân vật trong sách truyện. * Nội dung: “Góc sách của bé” được đặt ở vị trí gần cửa sổ, cạnh góc học tập, trang trí màu sắc mát mắt, để tận dụng tối đa khoảng không gian xanh với ánh sáng tự 9
10. nhiên đảm bảo đủ ánh sáng, tính an toàn, không gian mở, yên tĩnh, gần gũi và thoải mái. Thiết kế các giá sách cơ động, tận dụng nguyên liệu tự nhiên để làm giá sách đảm bảo tính bền, tính thuận tiện dễ tìm kiếm: như bìa các tông, nhựa cứng, que kem Bố trí sắp xếp không gian đọc sách mang tính “mở”, thông qua cách sắp xếp giá sách, vị trí để bàn trẻ đọc sách, không gian thật, thoải mái và sống động như một vườn cổ tích thu nhỏ. Góc sách với các đầu sách phong phú được sắp xếp phân loại theo nội dung như: - Sách con vật – đồ vật - Sách lịch sử bằng tranh - Sách tiếng anh thiếu nhi - Sách giáo dục kĩ năng cho trẻ Nội dung các loại sách được thay đổi linh hoạt theo chủ điểm, phù hợp với tình hình thực tế của lớp. Khuyến khích trao đổi sách giữa các lớp với nhau, giữa các khối với nhau trong nhà trường. * Thời gian hoạt động: Trong giờ hoạt động góc, trẻ sẽ được chơi và đọc sách thỏa mãn mọi sở thích và mong muốn đọc sách cũng như hóa thân vào các nhân vật yêu thích của trẻ. Ngoài ra, “Góc sách bé yêu” để mở vào mọi thời điểm trong ngày từ giờ đón trẻ đến giờ trả trẻ tùy theo nhu cầu, sở thích của trẻ. * Triển khai thực hiện: - Chúng tôi thống nhất với giáo viên cùng lớp về ý tưởng và vị trí đặt “góc sách bé yêu” trong lớp học. - Sau đó cùng nhau trang trí góc sách tạo không gian xanh, mở, thân thiện, gần gũi, thoải mái cho trẻ. Chúng tôi đặc biệt quan tâm trang trí góc sách tạo cảm giác thiên nhiên thoáng đạt, không sử dụng quá nhiều màu sắc, tận dụng những vật liệu tự nhiên, màu sắc mát mắt để tạo độ thoáng về không gian nhưng lại rất gần gũi và kích thích trẻ đọc sách. Đặt gần cửa sổ để đảm bảo đủ ánh sáng cho trẻ đọc sách. Chú ý tới không gian yên tĩnh cho trẻ khi đọc sách nên lựa chọn vị trí góc sách đặt cạnh góc học tập. - Sắp xếp sách khoa học theo nội dung để trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ cất. Ở đây chúng tôi sắp xếp sách theo từng mảng nội dung trên giá, mỗi giá sách tận dụng đặt 2 mảng nội dung sách,theo từng tầng của giá sách. 10
11. - Với đặc thù là trẻ mầm non chúng tôi đã thêm ớ góc sách những con rối: rối tay, rối que,rối dẹt, rối bàn tay, rối ngón tay, để sau khi trẻ đọc xong trẻ có thể sử dụng rối để đóng vai hoặc kể chuyện lại câu chuyện theo nội dung mà trẻ đã đọc. Thông qua hoạt động này trẻ sẽ nhớ lâu hơn nội dung cuốn sách trẻ đã đọc, khơi dậy ở trẻ niềm yêu thích say mê, kích thích sự sáng tạo, phát triển ngôn ngữ, cảm xúc cho trẻ khi được hóa thân vào các nhân vật trong những trang sách mà mình đã đọc. - Chúng tôi chuẩn bị thêm các đồ phụ trợ để tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu nhất cho trẻ khi đọc sách như gấu bông, bàn bệt thấp . Bàn bệt thấp chúng tôi lựa chọn miếng xốp đặc, đề can vân gỗ để làm bàn vừa tạo độ chắc chắn, độ bền, màu sắc thật, mát mắt - Phát động phụ huynh ủng hộ sách để làm phong phú thêm nguồn sách của lớp. Khi có sách mới chúng tôi giới thiệu cho trẻ khi thỏa thuận chơi để tạo hứng thú, lôi cuốn trẻ đọc sách. - Trong quá trình trẻ chơi ở góc sách, cô giáo chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ kĩ năng đọc sách đúng, cô đọc cho trẻ nghe sách mới, tạo hứng thú cho trẻ đọc sách. Cô như một người bạn đồng hành cùng với trẻ, cô thủ thỉ, trò chuyện cùng đọc sách với trẻ...thông qua đó giúp trẻ hình thành phát triển kĩ năng đọc sách, khơi gợi ở trẻ sự hứng thú, say mê với những trang sách muôn màu. Từ “góc sách bé yêu” của hai lớp chúng tôi đã lan tỏa đến các lớp trong nhà trường. Ở trường mầm non Sở dầu 10/10 lớp đều xây dựng “góc sách bé yêu” xinh xắn, hiệu quả phù hợp với không gian và trẻ của từng lớp. *Kết luận: Sau khi thực hiện giải pháp “ Hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên trường mầm non Sở Dầu” tại trường Mầm non sở Dầu và tại các lớp của trường, áp dụng qua các chủ điểm trong năm học. Chúng tôi nhận thấy: “Thư viện sách mở ” của nhà trường đã trở thành địa chỉ tin cậy , nơi thỏa mãn nhu cầu đọc sách của trẻ em, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên và nhân dân trên địa bàn phường Sở Dầu. “Góc sách bé yêu” đã trở thành nơi thu hút trẻ và ươm mầm cho tâm hồn trẻ hứng thú, thói quen, kỹ năng đọc sách và phát triển ngôn ngữ biểu cảm. Qua đó hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc trong nhà trường, cộng đồng. Đặc biệt là với trẻ em trong thời đại công nghệ thông tin hiện đại, trẻ giảm bớt tình trạng xem điện thoại hay ipad, thay vào đó trẻ được nghe và xem những quyển truyện tranh cô giáo, bố mẹ, ông bà đọc cho trẻ. Từ đó phát triển ở trẻ tư 11
12. duy, tính ham hiểu biết, kĩ năng mở sách, giữ gìn sách, duy trì và phát triển văn hóa đọc cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non. Trẻ có thể đọc sách theo nhu cầu trong mọi thời gian khi trẻ ở lớp. Trẻ được thỏa sức đọc theo sự sáng tạo riêng của trẻ. Phát huy được tính sáng tạo ,tính tích cực, chủ động, kích thích sự nhanh nhạy ,trí tưởng tượng, hiểu biết của trẻ, tìm tòi, khám phá thế giới xung quanh của trẻ thông qua các trang sách muôn màu. 2.1: Tính cấp thiết: Trong thời đại CNTT bùng nổ như bây giờ, văn hóa đọc đang bị mai một, trẻ em và người lớn bị phụ thuộc nhiều vào các thiết bị điện tử thông minh như điện thoại, ipad, tivi dẫn đến sự tương tác xã hội hạn chế, xuất hiện những thông tin tiếp nhận không chính thống hoặc mang tính tiêu cực ảnh hưởng xấu tới mọi người đặc biệt với trẻ nhỏ. Do đó hình thành, phát triển và lan tỏa văn hóa đọc cho trẻ, phụ huynh, cán bộ giáo viên nhân viên và trong cộng đồng là rất cần thiết; qua quá trình đọc sách giúp trang bị, mở rộng kiến thức chuẩn, giúp mọi người có kĩ năng toàn diện trong công việc và cuộc sống; để vừa phát triển năng lực bản thân, giữ vững bản sắc văn hóa truyền thống, vừa thích ứng với thời đại hội nhập và công nghệ số. 2.2: Tính mới, tính sáng tạo *Đối với “thư viện sách mở” trường mầm non Sở Dầu + Tính mới đầu tiên đó chính là tính “Mở” của thư viện: - Mở về không gian: vị trí đặt thư viên sách của nhà trường trên sân khấu ngay trung tâm của khuôn viên trường nên mọi người đều nhìn thấy, không gian thoáng 3 mặt và ai cũng có thể vào đọc được. - Mở về đối tượng: Dành cho trẻ, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, phụ huynh và tất cả mọi người dân, bất kỳ ai có nhu cầu đều có thể đến đọc sách và mượn sách. - Mở về nội dung: Các thể loại sách phù hợp với mọi độ tuổi: Sách truyện tranh cho trẻ mầm non, Sách truyện tranh và chữ cho học sinh thanh thiếu niên, Sách và truyện nhiều thể loại dành cho người lớn. Có khu vực bàn ghế phù hợp với mọi đối tượng: bàn ghế thấp cho trẻ, bàn ghế cao cho người lớn. * Đối với “Góc sách bé yêu” trong lớp học: - Không gian có tính gần gũi hấp dẫn trẻ, nội dung thay đổi phong phú theo từng chủ đề. Đáp ứng nhu cầu đọc sách của trẻ các thời điểm trong ngày 12
13. ngay khi ở lớp. Các loại rối và đồ dùng phụ trợ giúp trẻ hóa thân vào các nhân vật trong truyện để khắc sâu nội dung câu chuyện. 2.3 Khả năng áp dụng, nhân rộng - Có thể áp dụng và nhân rộng cho tất cả các lớp học, các cơ sở giáo dục mầm non, các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông cũng như các đơn vị khác như các cơ quan, doanh nghiệp, trung tâm thương mại, nhà hàng khách sạn - Từ thực tế của đơn vị Mầm non Sở Dầu làm từ tháng 3/ 2017 đến nay đã có các nhà trường đến học tập và áp dụng như GDMN huyện Kiến Thụy, trường Mầm non Quán Toan . 2.4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp a. Hiệu quả kinh tế - Trong quá trình xây dựng thư viện sách mở và góc sách của bé, chúng tôi được sự đồng thuận của tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường; sự chung tay góp sức của các bậc phụ huynh; nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của các bác lãnh đạo, các đồng nghiệp và nhân dân. Cùng với bàn tay của các cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường và toàn thể trẻ các lớp đã hình thành và phát triển mô hình thư viện sách mở, góc sách của bé đã lôi cuốn, thu hút, lan tỏa văn hóa đọc rộng rãi trong cộng đồng. - Với thư viện sách mở của trường Mầm non Sở Dầu chúng tôi tiết kiệm chi phí 1 năm là: 360 trẻ x 50.000đ / 1 cháu = 18.000.000đ/1 năm. - Với “Góc sách bé yêu” của 10 lớp chúng tôi tiết kiệm chi phí 1 năm là: 360 trẻ x 50.000đ = 18.000.000đ. Như vậy trong 1 năm “thư viện sách mở” của nhà trường và “góc sách bé yêu” đã tiết kiệm được là: 36.000.000đ/1 năm. => Nhà trường thực hiện từ năm 2017 đến nay, qua 4 năm nhà trường đã tiết kiệm và làm lợi được: 144.000.000đ. b. Hiệu quả về mặt xã hội - Nhà trường đã tạo được một môi trường đọc sách và địa chỉ đọc sách tin cậy cho nhân dân địa bàn phường Sở Dầu. c. Giá trị làm lợi khác Tạo mô hình để hình thành, phát triển văn hóa đọc phù hợp, hiệu quả và lan tỏa đến các trường học, các cơ quan, doanh nghiệp và cộng đồng. Trên đây là bản sáng kiến của chúng tôi. Từ thực tế qúa trình thực hiện ở trường, ở lớp. Chúng tôi mong được sự góp ý của các cấp lãnh đạo, các bạn đồng nghiệp để sáng kiến của chúng tôi hoàn thiện hơn. Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn! 13
14. Sở Dầu, ngày 10 tháng 01 năm 2021 XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG NGƯỜI VIẾT ĐƠN Nguyễn Thị Hải Anh + Trần Thị Ánh Nguyễn Thị Thu Hiền – Phạm Thị Duyên Người làm đơn Nguyễn Thị Hải Anh + Trần Thị Ánh 14
15. PHỤ LỤC I/ MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA “THƯ VIỆN SÁCH MỞ” TRƯỜNG MẦM NON SỞ DẦU: 1/ Không gian “Thư viện sách mở” - Trường Mầm non Sở Dầu 15
16. Không gian “Thư viện sách mở” - Trường Mầm non Sở Dầu năm 2020. Không gian “Thư viện sách mở” - Trường Mầm non Sở Dầu năm 2017 2/ Các giá sách 16
17. 3/ Nội qui “Thư viện sách mở” dành cho trẻ - dành cho phụ huynh 18
18. 4/ Phong trào ủng hộ sách 19
19. Bác: Nguyễn Hải Bình – Chánh thanh tra thành phố, nguyên Bí thư Quận ủy Hồng Bàng và Bác: Lê Thị Vân – Trưởng ban tuyên giáo, Giám đốc trung tâm chính trị Quận Hồng Bàng đến thăm và tặng sách cho nhà trường nhân ngày sách Việt Nam 21/4/2019 20