Bài giảng Ngữ văn 11 (Kết nối tri thức) - Bài 1: Câu chuyện và điểm nhìn trong câu chuyện. Viết văn bản nghị luận về 1 tác phẩm truyện (Những đặc điểm trong cách kể của tác giả)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 11 (Kết nối tri thức) - Bài 1: Câu chuyện và điểm nhìn trong câu chuyện. Viết văn bản nghị luận về 1 tác phẩm truyện (Những đặc điểm trong cách kể của tác giả)

1. Trong chương trình Ngữ văn lớp 10, các em đã được làm quen và thực hành viết bài nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm truyện. Dựa vào hiểu biết của mình, em hãy nêu các yêu cầu của bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm truyện?
2. + Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm truyện và ý kiến khái quát của người viết về tác phẩm. + Tóm tắt tác phẩm truyện. + Phân tích cụ thể, rõ ràng về tác phẩm truyện với những cứ liệu sinh động. + Đánh giá về tác phẩm truyện dựa trên các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục. + Khẳng định giá trị của tác phẩm truyện.
3. Bài 1. CÂU CHUYỆN VÀ ĐIỂM NHÌN TRONG TRUYỆN KỂ VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM TRUYỆN (Những đặc điểm trong cách kể của tác giả)
4. I KIẾN THỨC CHUNG II THỰC HÀNH III LUYỆN TẬP IV VẬN DỤNG
5. I KIẾN THỨC CHUNG
6. 1. Định hướng - Chương trình Ngữ văn lớp 11 đòi hỏi bạn đi sâu hơn vào việc phân tích, đánh giá nghệ thuật của một tác phẩm truyện đặc biệt là những tìm tòi của tác giả trong cách kể chuyện.
7. 2. Yêu cầu - Giới thiệu ngắn gọn về tác phẩm truyện được chọn để phân tích - Nêu được và phân tích một cách cụ thể, rõ ràng về các phương diện nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm. - Nêu nhận định, đánh giá về tác phẩm truyện dựa trên các lí lẽ và bằng chứng thuyết phục với những phân tích có chiều sâu hay thể hiện góc nhìn mới mẻ. - Khẳng định giá trị của tác phẩm được chọn để phân tích.
8. 3. Tìm hiểu ngữ liệu Các em hãy đọc bài viết tham khảo “Một vài nét về nghệ thuật tự sự của Nam Cao trong truyện ngắn “Đời thừa” và trả lời các câu hỏi dưới đây.
9. 1. Giới thiệu tác phẩm và phương diện nghệ thuật của tác phẩm mà bài viết sẽ đi sâu phân tích. 2. Mô tả và đánh giá cách Nam Cao kiến tạo truyện kể. 3. Chỉ ra đặc điểm của người kể chuyện trong truyện ngắn (ngôi kể và điểm nhìn). 4. Phân tích vai trò của ngôi kể, điểm nhìn và lời trần thuật trong việc khắc họa nhân vật. 5. Chỉ ra mối liên hệ giữa người kể chuyện trong tác phẩm với nhà văn. 6. Đánh giá giá trị của tác phẩm.
10. 1. Giới thiệu tác phẩm và + Đời thừa là truyện ngắn nổi bật của Nam Cao phương diện nghệ thuật trong mảng đề tài về người trí thức. Đánh dấu sự của tác phẩm mà bài viết chín muồi trong tư tưởng nghệ thuật của nhà văn. sẽ đi sâu phân tích. + Đời thừa đặc sắc về nghệ thuật tự sự. 2. Mô tả và đánh giá + Hộ là nhân vật trung tâm. cách Nam Cao kiến tạo + Câu chuyện không được thuật lại theo trình tự truyện kể. thời gian, toàn bộ câu chuyện chỉ diễn ra từ ngày hôm trước đến sáng hôm sau với sự kiện chính là trận say rượu của nhà văn Hộ. 3. Chỉ ra đặc điểm của + Ngôi kể: ngôi thứ ba người kể chuyện trong + Điểm nhìn: điểm nhìn bên trong, gắn với ý thức truyện ngắn (ngôi kể và nhân vật hơn là từ điểm nhìn bên ngoài. điểm nhìn).
11. 4. Phân tích vai trò của + Ngôi kể: Người kể chuyện toàn tri, nắm bắt được ngôi kể, điểm nhìn và lời toàn bộ diễn biến hành động của nhân vật. trần thuật trong việc + Điểm nhìn: khắc họa nội tâm, suy nghĩ nhân vật. khắc họa nhân vật. + Lời trần thuật: miêu tả, kể lại những hành động, suy nghĩ của nhân vật. 5. Chỉ ra mối liên hệ giữa + Người kể chuyện đã thay mặt Nam Cao để làm người kể chuyện trong việc mà ông quan tâm nhất khi cầm bút. Đó là “đau tác phẩm với nhà văn. đáu nhìn vào cái nhân cách”, là việc “săn đuổi chính mình đầy ráo riết” và cũng là “săn đuổi cái nhân cách con người ta nói chung”. 6. Đánh giá giá trị của tác - Đánh giá giá trị của tác phẩm: Đời thừa là truyện phẩm. ngắn giàu tính phê phán.
12. 3. Tìm hiểu ngữ liệu THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI (3 PHÚT) Câu 1: Nghệ thuật tự sự của Nam Cao trong truyện ngắn Đời thừa có những phương diện đáng chú ý nào? Câu 2: Khi phân tích từng phương diện làm nên sức hấp dẫn của nghệ thuật tự sự trong Đời thừa, tác giả đã đi theo trình tự nào? Câu 3: Bạn có thể học hỏi được điều gì từ cách phân tích các phương diện của nghệ thuật tự sự trong Đời thừa? Điều gì ở bài viết chưa làm bạn thỏa mãn.
13. Câu 1: Nghệ thuật tự sự của - Tổ chức mạch truyện Nam Cao trong truyện ngắn - Người kể chuyện Đời thừa có những phương - Lối trần thuật hướng nội diện đáng chú ý nào? - Thái độ của người kể với nhân vật - Lời trần thuật Câu 2: Khi phân tích từng - Miêu tả yếu tố đó. phương diện làm nên sức hấp - Chỉ ra chức năng, vai trò của nó. dẫn của nghệ thuật tự sự trong - Thái độ của người kể chuyện với nhân vật. Đời thừa, tác giả đã đi theo - Đánh giá hiệu quả nghệ thuật của nó. trình tự nào? Câu 3: Bạn có thể học hỏi được - Cần phải nêu giá trị của văn bản, chỉ ra phương điều gì từ cách phân tích các diện nghệ thuật cần đánh giá. Mô tả và nêu vai trò phương diện của nghệ thuật tự chức năng của nó. Chỉ ra được thái độ của nhân vật sự trong Đời thừa? Điều gì ở và đánh giá hiệu quả nghệ thuật của nó. bài viết chưa làm bạn thỏa - Bài viết chưa đánh giá hiệu quả nghệ thuật của mãn. nghệ thuật tự sự.
14. II THỰC HÀNH
15. 2. Tìm ý 4. Chỉnh 1. Chuẩn và lập 3. Viết sửa, hoàn bị viết dàn ý thiện
16. 1. Chuẩn bị viết - Chọn một tác phẩm truyện. - Xem lại các tri thức về truyện. - Từ đó, có thể lựa chọn các đề tài như: • Phân tích • Phân tích nghệ thuật 2 cách xây xây dựng dựng truyện tình huống • Phân tích đặc kể của một truyện. điểm, vai trò tác phẩm và chức năng truyện. của người kể 1 chuyện. 3
17. 2. Tìm ý và lập dàn ý Đề bài: phân tích nghệ thuật xây dựng tính huống truyện trong truyện ngắn Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân.
18. 2. Tìm ý và lập dàn ý a. Tìm ý - Khi tìm ý, cần đặc biệt quan tâm các vấn đề sau: Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? Xác định những phương diện cụ thể trong cách kể chuyện của tác phẩm mà bài viết sẽ đi sâu vào phân tích? hiệu quả của các phương thức, phương tiện nghệ thuật đã giúp bộc lộ cảm quan về đời sống của nhà văn cũng như khơi gợi suy tưởng và hứng thú diễn giải ở người đọc. Đánh giá giá trị của tác phẩm bạn đã chọn trên phương diện nghệ thuật: Tác phẩm có vị trí như thế nào trong sự nghiệp của nghệ sĩ? Nó tạo nên đột phá gì trong cách biểu đạt đời sống, đem đến những ấn tượng, xúc động thẩm mỹ mới mẻ thế nào?
19. Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm? - Tiền thân tiểu thuyết “Xóm ngụ cư” (1945) - Năm 1954, Kim Lân viết “Vợ nhặt” dựa trên một phần cốt truyện cũ. Xác định những phương diện cụ thể - Với đề tài nghệ thuật xây dựng tình huống trong trong cách kể chuyện của tác phẩm mà truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân, thử xác định xem bài viết sẽ đi sâu vào phân tích? những mâu thuẫn nào tạo nên tình huống truyện và tình huống ấy có thể bộc lộ điều gì về các nhân vật. Hiệu quả của các phương thức, - Trong truyện ngắn Vợ nhặt, Kim Lân đã sử dụng hệ phương tiện nghệ thuật đã giúp bộc lộ thống ngôn ngữ nói để làm bộc lộ tính cách, suy cảm quan về đời sống của nhà văn nghĩ của các nhân vật. cũng như khơi gợi suy tưởng và hứng thú diễn giải ở người đọc. Đánh giá giá trị của tác phẩm bạn đã - Tác phẩm Vợ nhặt đã làm rạng danh tên tuổi nhà chọn trên phương diện nghệ thuật: Tác văn Kim Lân, đúng với danh xưng Kim Lân là nhà phẩm có vị trí như thế nào trong sự văn của vùng nông thôn. nghiệp của nghệ sĩ?