Bài giảng Hóa học Lớp 10 (Cánh diều) - Bài 1: Nhập môn Hóa học

Nội dung tài liệu: Bài giảng Hóa học Lớp 10 (Cánh diều) - Bài 1: Nhập môn Hóa học

1. Hóa học 10 Bài 1: Nhập môn hóa học
2. Ấn để đến trang sách
3. Nêu những điều em đã biết về các lĩnh vực chủ yếu của khoa học tự nhiên; đối tượng của từng lĩnh vực. a) b) c) d) e)
4. Các lĩnh vực chủ yếu và đối tượng nghiên cứu của KHTN: a) Thiên văn học nghiên cứu về vũ trụ. b) Khoa học Trái Đất nghiên cứu về Trái Đất. c) Vật lí nghiên cứu về vật chất, năng lượng và sự vận động của chúng. d) Hóa học nghiên cứu về sự biến đổi của chất. e) Sinh học nghiên cứu các sinh vật và sự sống trên Trái Đất.
5. ❖ Nội dung nào dưới đây thuộc đối tượng nghiên cứu của hóa học? 1) Sự hình thành hệ mặt trời. 2) Cấu tạo của chất. 3) Quá trình phát triển của loài người. 4) Tốc độ của ánh sáng trong chân không. Câu trả lời: Nội dung “2) Cấu tạo chất” thuộc đối tượng nghiên cứu của hóa học.
6. 1) Hóa học nghiên cứu cụ thể những nội dung gì? 2) Đặc điểm của hóa học là gì? 3) Hóa học có mấy nhánh nghiên cứu chính?
7. Câu trả lời: 1) Hóa học nghiên cứu về thành phần, cấu trúc, tính chất, sự biến đổi của các đơn chất, hợp chất và năng lượng đi kèm những quá trình biến đổi đó. 2) Hóa học có đặc điểm là kết hợp chặt chẽ giữa lí thuyết và thực nghiệm, là cầu nối giữa các ngành khoa học tự nhiên khác như vật lí, sinh học, y dược, môi trường, địa chất học.
8. 3) Hóa học gồm có 5 nhánh chính: • Hóa lí thuyết và hóa lí • Hóa vô cơ • Hóa hữu cơ • Hóa phân tích • Hóa sinh
9. Ấn để đến trang sách
10. NỘI DUNG BÀI HỌC • Đối tượng nghiên cứu của hóa học 1 • Phương pháp học tập và nghiên cứu hóa 2 học • Vai trò của hóa học trong thực tiễn 3
11. I. Đối tượng nghiên cứu của hóa học 1) Những câu hỏi nghiên cứu cần được hóa học trả lời là: - Nguyên tử có cấu tạo như thế nào? - Bản chất của liên kết hóa học là gì? Có những loại liên kết nào? - Cấu tạo có quyết định đến tính chất của chất hay không? - Các chất phản ứng với nhau theo quy luật nào để tạo ra chất mới mong muốn? - Phản ứng xảy ra ở điều kiện nào? - Tốc độ phản ứng thay đổi ra sao?
12. 2) Các phân tử hợp chất hữu cơ có cùng công thức phân tử nhưng khác công thức cấu tạo thì chúng sẽ có những tính chất vật kí và tính chất hóa học khác nhau. ❖ Ví dụ: Cùng công thức phân tử C2H6O, nhưng ethanol (C2H5−OH) hóa hơi ở 78,4 độ C và tác dụng được với Na; Trong khi dimethyl ether (CH3−O−CH3) hóa hơi ở ngay nhiệt độ thấp, −24 độ C và không tác dụng với Na. Như vậy, cấu tạo quyết định đến tính chất (vật lí và hoá học) của chất, nên những hiểu biết về cấu tạo hoá học là đặc biệt quan trọng, góp phần dự đoán và giải thích tính chất của các chất.
13. Câu 1: Hãy kể tên một số chất thông dụng xung quanh em và cho biết chất đó được tạo nên từ các nguyên tử của nguyên tố nào? Câu trả lời: Muối ăn (NaCl): được tạo nên từ nguyên tử nguyên tố Na và Cl. Nước (H2O): được tạo nên từ nguyên tử nguyên tố H và O. FeO: được tạo nên từ nguyên tố Fe và O.
14. Câu 2: Hãy cho biết loại liên kết trong phân tử nước và trong muối ăn. Câu trả lời: • NaCl: liên kết ion. • H2O: Liên kết cộng hóa trị phân cực.
15. Câu 3: Do có cấu tạo khác nhau mà kim cương, than chì và than đá dù đều tạo nên từ những nguyên tử carbon nhưng lại có một số tính chất vật lí, hóa học khác nhau. Hãy nêu những tính chất khác nhau của chúng mà em biết.
16. Câu trả lời: • Kim cương cứng và rắn, lấp lánh không dẫn điện. • Than chì mềm hơn, dễ bị bẻ vụn, đốt cháy, có tính dẫn điện. ➢ Cấu tạo quyết định đến tính chất (vật lí và hóa học) của chất.
17. 2. Sự biến đổi của chất. Hóa học nghiên cứu về các phản ứng xảy ra trong tự nhiên, chẳng hạn như trong khí quyển, trong nguồn nước, trong cơ thể động vật và thực vật cũng như trong sản xuất hóa học nhằm phục vụ mục đích của con người. Ví dụ: Các chất phản ứng với nhau theo quy luật nào để tạo ra chất mới mong muốn? Phản ứng xảy ra ở điều kiện nào? Tốc độ phản ứng thay đổi ra sao?...
18. II. Phương pháp học tập và nghiên cứu hóa học. ❖ Có nhiều phương pháp khác nhau để giúp học tốt môn Hóa học, sau đây là một vài điều cốt lõi cần thiết: • Cần nắm vững nội dung chính của các vấn đề lý thuyết hóa học bằng cách chủ động tự học tại nhà, đồng thời tham gia tích cự vào các hoạt động trên lớp.
19. • Cần chủ động tìm hiểu thế giới tự nhiên thông qua các hoạt động khám phá. Từ đó rèn luyện được kĩ năng tiến trình khám phá: (1) Đề xuất vấn đề; (2) Đưa ra phán đoán và xây dựng giả thuyết nghiên cứu về vấn đề; (3) Lập kế hoạch thực hiện quá trinh khám phá; (4) Thực hiện kế hoạch khám phá; (5) Viết, trình bày báo cáo, thảo luận, tiếp thu phản biện và kết luận về kết quả khám phá.
20. Chủ động liên hệ, gắn kết những nội dung kiến thức đã học và kinh nghiệm đã được tích lũy trong quá trình tìm hiểu khám phá để phát hiện, giải thích các hiện tượng tự nhiên, vận dụng vào các tình huống thực tiễn