Bài giảng Ngữ văn 12 (Kết nối tri thức) - Bài: Xuân Tóc Đỏ cứu quốc

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 12 (Kết nối tri thức) - Bài: Xuân Tóc Đỏ cứu quốc

1. BÀI 1: KHẢ NĂNG LỚN LAO CỦA TIỂU THUYẾT I. TRI THỨC NGỮ VĂN 1.Tiểu thuyết hiện đại: - Tác phẩm tự sự quy mô lớn - Nội dung đa dạng, bao quát phạm vi hiện thực rộng trên nhiều không gian, thời gian. a.TIỂU THUYẾT - Chú ý đặc biệt tới đời tư, số phận con người cá nhân.
2. Thể hiện cách tư duy mới, mang tính hiện đại về đời sống (phân biệt với tiểu thuyết cổ b.TIỂU điển ra đời trước thời đại tư bản chủ nghĩa.) THUYẾT HIỆN ĐẠI Đặc điểm: + Nhìn cuộc sống từ góc độ đời tư; quan tâm đến cái thường ngày, cái đang diễn biến với cách tiếp cận gần gũi, không lí tưởng hoá hiện thực + Nhân vật là “con người nếm trải”, phức tạp về tính cách, tâm lí. + Kết cấu nhiều tầng lớp, đan xen nhiều bè ngôn ngữ, phản ánh sự tồn tại,xung đột giữa các ý thức xã hội. + Tổng hợp cao mọi kinh nghiệm nghệ thuật của thể loại văn học khác để hình thức luôn ở trạng thái biến đổi không ngừng.
3. 2. PHONG CÁCH HIỆN THỰC Chú trọng thể hiện mối quan hệ giữa hoàn cảnh xã hội với sự hình thành tính cách con người. Miêu tả một cách chi tiết, “như thật” những hình ảnh hiện thực cuộc sống.
4. Nói mỉa: là biện pháp tu từ thể hiện thái độ mỉa mai hay sự 3. NÓI đánh giá mang tính phủ định ngầm ẩn của người nói, người viết MỈA VÀ về sự vật, sự việc được đề cập. NGHỊCH Nghịch ngữ: là biện pháp tu từ, ở đó người nói (người viết) dùng một cụm từ gây ấn tượng mạnh làm nổi bật NGỮ tính chất hai mặt của một tình thế, tâm trạng, hoặc phát lộ sự thật về đối tượng theo quan điểm của mình. + Nghĩa của nghịch ngữ đối lập với nghĩa của các cụm từ khác trong câu hoặc trong các câu khác gần kề. + Tác dụng: nhấn mạnh sự phát hiện mới hay cảm nhận, liên tưởng chủ quan của người nói, người viết về một đối tượng vốn có thể được nhìn nhận khác hẳn.
5. I. ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG 1. TÁC GIẢ a. Cuộc đời - Quê : Hưng Yên nhưng sinh ra và sống chủ yếu ở Hà Nội. - Ông bước vào làng báo, làng văn từ rất sớm, dùng ngòi bút để kiếm sống và chống chọi một cách khó khăn với tình cảnh nghèo túng, bệnh tật triền miên. b. Sự nghiệp sáng tác Vũ Trọng Phụng (1912-1939) - Tác phẩm chính: sgk - Đặc điểm sáng tác: + Điểm nhìn (thái độ): khinh bỉ sâu sắc xã hội đương thời mà ông nhìn nhận là đen tối, thối nát. + Cảm hứng: vạch trần sự thật + Phong cách độc đáo: hình tượng nhân vật sắc nét, vừa mang tính thời đại .phổ quát của cuộc sống.
6. 2. TÁC PHẨM -Xuất xứ: In trên Hà Nội báo bắt đầu từ số 40 (7/1/1936). Gồm 20 chương -Vị trí đoạn trích: Xuân tóc đỏ cứu quốc: đầu chương XX (chương cuối) - Tóm tắt: + Xuân tóc đỏ: đứa trẻ mồ côi, lêu lổng -> làm đủ nghề mạt hạng -> được me Tây dâm đãng giúp đỡ -> làm việc ở tiệm may Âu Hoá -> nhà cải cách xã hội -> Đốc tờ Xuân -> Giáo sư Xuân -> Vĩ nhân -> anh hùng cứu quốc.
7. 3. Đoạn trích “Xuân Tóc Đỏ cứu quốc ” Bố cục: Từ đầu => thử tài với Xuân Tình hình chuẩn bị cho cuộc Phần 1 Tóc Đỏ thi đấu thể thao đặc biệt Tiếp theo => về Sở Toàn Diễn biến kịch tính của “ván Phần 2 quyền. quần” giữa Xuân Tóc Đỏ và quán quân quần vợt Xiêm La Phần 3 Còn lại Màn hùng biện của Xuân Tóc Đỏ và sự tung hô của dân chúng
8. II. Khám phá văn bản 1. Tìm hiểu về câu chuyện và sự kiện -Tóm tắt sự việc chính trong đoạn trích
9. Tình hình chuẩn bị cho cuộc thi đấu thể thao Sự đặc biệt: Sân quần Rollandes Varreau của Hà kiện thành đã ghi được một chỗ rẽ cho lịch sử thể 1 thao khi giá vào cửa là ba đồng hạng bét nhưng người xem cũng trên ba nghìn. Diễn biến kịch tính của “ván quần” giữa Sự kiện 2 Xuân Tóc Đỏ và quán quân quần vợt Xiêm La. Màn hùng biện của Xuân Tóc Đỏ và sự Sự kiện 3 tung hô của dân chúng: Xuân nghe vậy thì nhường bàn cuối khiến công chúng, khán giả sững sờ.
10. 2. TÌNH HUỐNG TRÀO PHÚNG
11. Tình Hai nhà quán quân cũ là Hải và Thụ mất tích, dẫn huống đến nguy cơ trận chung kết quần vợt phải hoãn, đồng thời cũng tạo cơ hội cho Xuân Tóc Đỏ được 1 ra sân tỉ thí với quán quân Xiêm La. Tình Xuân Tóc Đỏ thắng điểm quán quân Xiêm La, vô Tình tình đẩy hai nước Việt, Xiêm đến miệng hố chiến huống huống tranh – một tình trạng nguy cấp phải giải quyết 2 kịp thời. Đông đảo khán giả đả đảo Xuân, đòi được giải Tình thích, buộc Xuân và ông bầu Văn Minh phải biện huống 3 xảo để xoay ngược thế cờ.
12. 3.Nhân vật Xuân tóc đỏ. a.Cuộc tỉ thí thể thao ở sân quần -Từ chỗ thắng điểm và dành lợi thế lớn cho chiến thắng => thua chóng vánh để đổi lấy “an nguy” cho đất nước. => Cuộc tỉ thí không còn là chuyện thể thao nữa mà nhuốm màu sắc cơ hội, lưu manh của những kẻ hợm hĩnh trong cuộc đời. b.Màn hùng biện của Xuân - Nội dung: Đề cập đến những hậu quả của một xung đột Việt – Xiêm và nhấn mạnh rằng cuộc chiến sẽ kéo theo nạn đói và thảm hoạ cho nhân loại. - Giọng điệu: kiêu ngạo, hùng biện, bề trên, bản chất khôn lỏi, cơ hội của Xuân. - Hành động: nó vỗ vào ngực (tự cao, tự mãn, đề cao bản thân); nó đấm tay xuống không khí (sự kiên định); nó giơ cao tay lên (sự quyết tâm); => Xã hội đảo điên đã tạo cơ hội cho Xuân - một kẻ “hạ lưu” vô học nhưng láu cá - đã chui sâu, leo cao và đạt được cơ hội “thăng tiến” khó ngờ. Tất cả những gì đang diễn ra trong xã hội đều là một tấn trò não nuột, xen lẫn bi và hài.
13. 4.Nghệ thuật -Ngôi kể : ngôi thứ ba (toàn tri) bao quát được toàn cảnh sự việc, đẩy nhanh nhịp độ kể. - Điểm nhìn: bên ngoài, tuy nhiên vị trí điểm nhìn luôn được dịch chuyển - Những câu văn sử dụng nói mỉa, nghịch ngữ
14. III. TỔNG KẾT
15. Câu 1. Nêu chủ đề và giá trị hiện thực của đoạn trích “Xuân- Tóc Đỏ cứu quốc”. - Câu 2. Hãy tìm những dấu hiệu của tiểu thuyết hoạt kê được thể hiện qua đoạn trích. Câu 3. Hãy nêu cách đọc hiểu một văn bản thuộc thể loại tiểu thuyết hoạt kê.
16. 1. CHỦ ĐỀ VÀ GIÁ TRỊ HIỆN THỰC GIÁ TRỊ CHỦ ĐỀ HIỆN THỰC Sự tha hoá về nhân cách - Vũ Trọng Phụng dựng lên của những kẻ đại diện cho bức tranh về xã hội thượng xã hội “chó đểu”; sự xuống lưu thông qua cuộc tỉ thí cấp của cả hệ thống, một quần vợt. chế độ xã hội đang trên đường băng hoại đầu thế kỉ - Bức tranh hiện thực về một XX trước cơn xoáy Âu hoá cộng đồng xã hội thượng ở Việt Nam lưu lố lăng, kệch cỡm,
17. 2. NHỮNG DẤU HIỆU CỦA TIỂU THUYẾT HOẠT KÊ THỂ HIỆN QUA VĂN BẢN - Phản ánh được bức tranh đời sống rộng lớn với đủ thành phần xã hội và các sự kiện chồng chéo, phức tạp. - Từ một vài sự việc, nhân vật cụ thể, nhà văn giúp độc giả hình dung được bức tranh rộng lớn về các quan hệ và tính cách phức tạp trong xã hội. - Làm chuyển biến nhận thức của độc giả về các vấn đề bức thiết của cuộc sống. - Xây dựng các tình huống và chân dung trào phúng. - Ngôn ngữ trào phúng. - Bối cảnh trào phúng.
18. 3. CÁCH ĐỌC HIỂU MỘT VĂN BẢN THUỘC THỂ LOẠI TIỂU THUYẾT HOẠT KÊ - Xác định đề tài. - Nêu câu chuyện và hệ thống sự kiện. - Phân tích được tình huống và thế giới nhân vật. - Xác định được ngôi kể, điểm nhìn và ý nghĩa. - Phân tích được ngôn ngữ của người kể chuyện và ngôn ngữ nhân vật. - Xác định chủ đề, giá trị của văn bản. - Nhận xét về phong cách nghệ thuật của nhà văn.
19. LUYỆN TẬP