Bài giảng Ngữ văn 12 (Kết nối tri thức) - Bài 4: Yếu tố kì ảo trong truyện kể

Nội dung tài liệu: Bài giảng Ngữ văn 12 (Kết nối tri thức) - Bài 4: Yếu tố kì ảo trong truyện kể

1. DỰ ÁN CỘNG ĐỒNG BỘ SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG Bài 4: Yếu tố kì ảo trong truyện kể Văn bản 1: Hải khẩu linh từ (Đền thiêng cửa biển) Đoàn Thị Điểm Giáo viên thực hiện: 1. Đặng Phương Thảo – Trường THPT Hồng Bàng 2. Lại Thị Thùy Châu – Trường THPT Lê Lợi 3. Nguyễn Ngọc Minh Hiện - PTDTNT THCS THPT Huyện Đăk Glong. Đăk Nông
2. MỤC TIÊU BÀI GIẢNG Giúp học sinh 1. Về kiến thức: - Nhận biết và phân tích được một vài yếu tố của truyện truyền kỳ về đề tài nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật - Đánh giá vai trò của yếu tố kỳ ảo trong chuyện truyền kỳ, liên hệ với yếu tố này trong các thể loại khác 2. Về năng lực: - Vận dụng kinh nghiệm, trải nghiệm, trải nghiệm cuộc sống để đánh giá, phê bình, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ về văn học. - Vận dụng kiến thức để phân tích đánh giá nghệ thuật sử dụng điển cố trong tác phẩm văn học. - Biết trình bày, so sánh đánh giá tác phẩm văn học. Qua đó làm nổi bật những yếu tố vay mượn, cải biên, sáng tạo của một tác phẩm văn học mà nó chịu ảnh hưởng 3. Về phẩm chất: Có thái độ trân trọng yêu quý, bảo vệ thiên nhiên, có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên
3. ĐỀ MỤC BÀI GIẢNG I Tri thức ngữ văn 1. Truyện truyền kì 2. Các yếu tố 3. Đặc điểm ngôn ngữ truyện truyền kỳ II Đọc – hiểu văn bản 1. Đọc văn bản 2. Tìm hiểu chung 3. Khám phá văn bản III TỔNG KẾT 1. Nội dung 2. Nghệ thuật
4. Hoạt động 1: KHỞI ĐỘNG Hãy chọn cặp đôi tương ứng TÁC GIẢ - TÁC PHẨM TÁC GIẢ TÁC PHẨM 1 Nguyễn Dữ A Liêu trai chí dị 2 Đoàn Thị Điểm B Truyền kì mạn lục 3 Bồ Tùng Linh C Việt điện u linh 4 Lý Tế Xuyên D Truyền kì tân phả
5. chia sẻ!!! - Ấn tượng của em về 1 truyện truyền kì Việt Nam. - Về một điều kì diệu mà em mong muốn sẽ xuất hiện trong cuộc sống của mình.
6. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 NHÓM: Lớp: . Thời gian: 5 phút NHIỆM VỤ: Thảo luận, chia sẻ những hiểu biết về truyện truyền kì. PHƯƠNG DIỆN KHÁI NIỆM ĐẶC ĐIỂM Nhân vật kì ảo Sự việc kì ảo Thủ pháp kì ảo NHẬN XÉT
7. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 NHÓM: Lớp: . Thời gian: 5 phút NHIỆM VỤ: So sánh điểm giống và khác nhau của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì trung đại và truyện dân gian TIÊU CHÍ YẾU TỐ KÌ ẢO TRONG TRUYỆN YẾU TỐ KÌ ẢO TRONG TRUYỀN KÌ TRUNG ĐẠI TRUYỆN DÂN GIAN ĐẶC ĐIỂM TÍNH CHẤT CÁCH THAM DỰ NHẬN XÉT
8. Biểu đồ I. Tri thức ngữ văn 1. Khái niệm truyện truyền kì - Là thể loại văn xuôi tự sự, có nguồn gốc từ văn học Trung Quốc (xuất hiện vào cuối đời Đường), được tiếp nhận và phát triển ở Việt Nam. - Phát triển trên nền tảng truyện thần thoại, truyền thuyết.. của văn học dân gian và tín ngưỡng trong văn hóa tinh thần dân tộc
9. 2. Các yếu tố kì ảo Hànhtung biến hóa Năng lực siêu nhiên, Tương tác xuất thân kỳ lạ, diện với nhân mạo, thân phận khác vật phàm thường. Nhân vật trần kì ảo
10. Sự việc kì ảo - Các biến cố, sự kiện, hành động kỳ ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện li kỳ, huyễn hoặc. Thường xảy ra trong không gian, thời gian khác lạ, bất thường
11. Thủ pháp nghệ thuật Sao chưa thoát khỏi Kết hợp linh hoạt giữa Biểu hiện ở sự hòa trộn yếu tố kỳ ảo và thực nhiều không gian, thống nhất về thời gian
12. Phân biệt yếu tố kì ảo trong truyện dân gian và truyện truyền kì Giống: Đều là các yếu tố kì lạ, hoang đường, phi hiện thực được nhà văn sáng tạo; được sử dụng ở nhiều bình diện Truyện dân gian: Truyện truyền kì: Đằng sau yếu tốkì ảo là Thể hiện quan niệm dân Điểm những vấn đề cốt lõi của gian về thế giới siêu hiện thực; quan niệm và nhiên hoặc niềm tin vào khác thái độ của tác giả đối với công lý. đời sống đương thời.
13. 3. Đặc điểm ngôn ngữ truyện truyền kì Đan xen giữa tản văn Hình thức biểu đạt trong Sử dụng lối nói so truyện truyền kỳ thường cầu và biền văn, vận văn. sánh, ẩn dụ, ngôn kỳ, phóng đại, dùng nhiều ngữ hoa mĩ, cầu điển cố, hình ảnh mang tính kỳ. biểu trưng
14. II. Đọc - hiểu văn bản 1 Đọc văn bản Đọc kỹ văn bản "Hải khẩu linh từ” để nắm bắt nội dung chính. 2 Tìm hiểu chung a. Tác giả: Đoàn Thị Điểm, biệt hiệu Hồng Hà nữ sĩ, gia đình khoa bảng, là người tài sắc b. Văn bản - Thể loại: Truyền kỳ - Xuất xứ: Trích từ "Truyền kỳ tân phả" - Nội dung: Kể về Bích Châu, một phi cung đời Trần tài sắc, đức độ, quan tâm 1705 - 1748 chính sự. Viết dựa trên 1 số sự kiện lịch sử có thật
15. 3. Khám phá văn bản a. Đề tài, cốttruyện - Đề tài: Quá trình thống nhất b.Nhân vật giang sơn của các triều đại - Hệ thống nhân vật phong kiến, sự kiện lịch sử diễn + Vua Trần Duệ Tông, Bích ra ở đời Trần, đời Lê Châu, các phụ lão, Giao thần, vua - Cốt truyện: Gắn với các yếu Lê Tánh Tông, Nguyễn Trọng Ý, tố văn hóa, tín ngưỡng về đền Lương Tế Vinh, thờ bà Bích Châu + Nhân vật chính là nàng Bích Châu