Bài giảng Lịch sử 10 (Kết nối tri thức) - Bài 10: Văn minh Đại Việt

Nội dung tài liệu: Bài giảng Lịch sử 10 (Kết nối tri thức) - Bài 10: Văn minh Đại Việt

1. BÀI 10 VĂN MINH ĐẠI VIỆT
2. MỤC TIÊU BÀI HỌC Nêu được một số thành tựu cơ bản của nền văn minh Đại Việt về chính trị, kinh tế, tư tưởng, tôn giáo, giáo dục, văn học, nghệ thuật,... Nêu được về những ưu điểm và hạn chế của văn minh Đại Việt. Nêu được ý nghĩa của văn minh Đại Việt.
3. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC 4. Ý nghĩa của 3. Văn hóa văn minh Đại Việt 2. Kinh tế 1. Chính trị
4. KHỞI ĐỘNG Trong chương trình “Đường lên đỉnh Olympia”, trận chung kết năm 2022 được tổ chức vào ngày 2/10; tại phần thi “Về đích”, thí sinh Vũ Bùi Đình Tùng (trường THPT chuyên Trần Phú – Hải Phòng) có nhận được 1 câu hỏi: “Tấm bản đồ địa lý nào của nước ta vẽ khoảng năm 1838, có ghi hai tên “Hoàng Sa” và “Vạn lý Trường Sa” thuộc lãnh thổ Việt Nam? Với câu hỏi này, Vũ Bùi Đình Tùng đã xuất sắc giành trọn vẹn 20 điểm? Vậy, câu trả lời của Đình Tùng là gì? Đại Nam nhất thống toàn đồ
5. a. Chính trị * Tổ chức bộ máy nhà nước 1. Từ thế kỉ X – giữa thế kỉ XIX, các triều đại phong kiến Đại Việt đã tổ chức bộ máy nhà nước theo mô hình nào? Việc xây dựng bộ máy nhà nước theo mô hình đó là do ảnh hưởng từ quốc gia nào? 2. Mô hình nhà nước quân chủ chuyên chế được xây dựng từ triều đại nào và phát triển lên đến đỉnh cao dưới triều đại nào? 3. Nêu một số đặc điểm chung cơ bản của mô hình nhà nước quân chủ chuyên chế
6. MÔ HÌNH Chuyên chế trung ương tập quyền (Mô hình Trung Quốc) - Hình thành: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN Ngô – Đinh – Tiền Lê - Hoàn thiện, phát triển cao Lê sơ (Lê Thánh Tông) NHÀ NƯỚC ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC BỘ MÁY Vua có Vua quyền lực tuyệt đối Hệ thống quan lại
7. a. Chính trị * Luật pháp HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI 1. Vì sao các triều đại phong kiến lại ban hành luật pháp? 2. Kể tên một số bộ luật tiêu biểu của nước ta thời phong kiến? 3. Điểm chung của các bộ luật thời Lý, Trần, Lê sơ, Nguyễn là gì?
8. Nội dung chung của các bộ luật Các bộ luật tiêu biểu + Bảo vệ quyền lực của vua, quý tộc, quan lại Hình thư Hình luật (thời Lý) (thời Trần) + Bảo vệ sức kéo trong nông nghiệp Luật Gia Luật Hồng + Bảo vệ quyền lợi của nhân Long Đức dân (phụ nữ). (thời Nguyễn) (thời Lê)
9. “Khi xa giá vua đi qua mà xông vào hàng người đi theo thì xử tội đồ, nếu xông vào đội cận vệ thì xử chém. Lầm lỡ thì giảm một bậc” → bảo vệ nhà vua “Những người tự tiện giết trâu ngựa thì xử phạt 80 trượng và phải nộp tiền giá con trâu ngựa ấy vào công khố”→ bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp “Bán ruộng đất ở biên cương cho người ngoại quốc thì xử chém” → bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền quốc gia Bộ luật điển hình của nước ta thời “Đào trộm đê đập làm thiệt hại nhà cửa, lúa má phong kiến, thể hiện tính nhân văn, thì xử đồ, lưu, bắt đền tổn hại” → chuẩn mực bảo vệ quyền lợi chân chính cho nhân dân
10. b. Kinh tế Hoạt động nhóm. Thời gian: 7 phút Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 3 Thiết kế 1 sơ đồ tư duy Nhóm 2: Thiết kế 1 sơ đồ tư Thiết kế 1 sơ đồ tư duy thể hiện thành tựu về duy thể hiện thành tựu về thể hiện thành tựu về nông nghiệp của văn thủ công nghiệp của văn thương nghiệp của văn minh Đại Việt. minh Đại Việt. minh Đại Việt.
11. b. Kinh tế *Nông nghiệp Hệ thống từ khóa liên quan Nhóm 1: Thiết kế 1 sơ đồ tư duy thể QUÂN ĐIỀN CẤM GIẾT TRÂU BÒ hiện thành tựu về nông nghiệp của KHAI HOANG ỔN ĐỊNH ĐỜI SỐNG văn minh Đại Việt. Trong sơ đồ tư duy gồm 3 nội dung chính: ĐẮP ĐÊ MỞ RỘNG LÃNH THỔ ● Liệt kê các chính sách, việc làm của Nhà nước và nhân dân để phát triển HÀ ĐÊ SỨ TĂNG NĂNG SUẤT nông nghiệp ● Những biểu hiện của sự phát triển KHUYẾN NÔNG SỨ ĐỒN ĐIỀN SỨ nông nghiệp ● Tác dụng của những thành tựu SẮT MIỄN GIẢM THUẾ trong lĩnh vực nông nghiệp đối với sự phát triển văn minh Đại Việt. LÚA NƯỚC NGỤ BINH Ư NÔNG
12. b. Kinh tế *Thủ công nghiệp DÂN GIAN NHIỀU NGÀNH NGHỀ Nhóm 2: Thiết kế 1 sơ đồ tư duy thể hiện NHÀ NƯỚC PHỤC VỤ NHÀ NƯỚC thành tựu về thủ công nghiệp của văn minh Đại Việt. Trong sơ đồ tư duy gồm 3 nội LÀNG NGHỀ NHU CẦU NHÂN DÂN dung chính: CHU ĐẬU TÌM HIỂU THAM QUAN ● Những minh chứng cho sự phát triển thủ công nghiệp của văn minh Đại Việt TRAO ĐỔI BÁT TRÀNG ● Tác động của thủ công nghiệp đối với sự phát triển văn minh Đại Việt. QUẢNG BÁ CỤC BÁCH TÁC, ● Những làng nghề thủ công truyền thống QUAN XƯỞNG với sức sống trường tồn đến ngày nay? Em cần làm gì để góp phần giữ gìn và phát triển những làng nghề thủ công đó. Hệ thống từ khóa liên quan
13. b. Kinh tế * Thương nghiệp Hệ thống từ khóa liên quan Nhóm 3: Thiết kế 1 sơ đồ tư duy thể CHỢ KINH ĐÔ THĂNG LONG hiện thành tựu về thương nghiệp của văn minh Đại Việt. Trong sơ đồ tư duy gồm 3 PHƯƠNG ĐÔNG VỊ TRÍ THUẬN LỢI nội dung chính: ● Những minh chứng cho sự phát triển MẶT HÀNG MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG thương nghiệp của văn minh Đại Việt ● Vì sao nói: nước ta có nhiều điều kiện CẢNG BIỂN DĨ NÔNG VI BẢN thuận lợi để phát triển thương nghiệp? TRUNG TÂM KINH TẾ, Lĩnh vực này có được các triều đại PHƯƠNG TÂY phong kiến đặc biệt quan tâm hay CHÍNH TRỊ, VĂN HÓA ĐÔ THỊ không? Vì sao? KHÔNG ĐƯỢC CHÚ TRỌNG ● Vai trò của các đô thị đối với sự phát triển của văn minh Đại Việt
14. PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM HOẠT ĐỘNG NHÓM Nhóm được đánh giá: . Nhóm đánh giá: .. Tiêu chí đánh giá Điểm tối đa Điểm của nhóm đánh giá Sơ đồ tư duy thiết kế đảm bảo đầy đủ, chính xác 5 nội dung Hình thức sơ đồ tư duy đẹp, hài hòa, dễ quan sát 2 Thuyết trình hấp dẫn, sinh động, có sự tương tác 3 với người nghe
15. MIỄN GIẢM NGỤ BINH CẤM GIẾT ĐẮP ĐÊ KHAI HOANG QUÂN ĐIỀN THUẾ Ư NÔNG TRÂU BÒ CHÍNH SÁCH CỦA NHÀ NƯỚC TĂNG NĂNG Cây trồng chính SUẤT NÔNG LÚA NƯỚC NGHIỆP ỔN ĐỊNH TÁC DỤNG BIỂU HIỆN ĐỜI SỐNG Phương thức, kĩ thuật canh tác: MỞ RỘNG SẮT LÃNH THỔ
16. THỦ CÔNG NGHIỆP THỦ CÔNG NGHIỆP THỦ CÔNG NGHIỆP DÂN GIAN NHÀ NƯỚC Xuất hiện nhiều TK XVI- XVII Cục bách tác, Sản xuất chủ yếu: ngành nghề: Nhiều làng nghề quan xưởng đúc tiền, đóng Dệt, gốm, đúc Bát Tràng, Chu Phục vụ nhà thuyền, vũ khí đồng, nhuộm vải Đậu, La Khê . nước, vua quan Ý NGHĨA Đáp ứng nhu cầu của Tạo ra hàng quan trọng nhân dân trong nước để trao đổi với thương nhân bên ngoàinhiều mặt
17. THƯƠNG NGHIỆP NỘI THƯƠNG NGOẠI THƯƠNG Buôn bán với các TK XVI: Hình thành các Kinh đô Thăng Chợ làng, nước phương Đông:, buôn bán với địa điểm trao Long-36 phố chợ huyện Ấn Độ, Trung Hoa phương Tây đổi hàng hóa: phường trở thành hình hành và mặt hàng phong phú: (Bồ Đào Nha, cảng biển Vân trung tâm buôn phát triển lụa, vải, hương liệu, Hà Lan, Đồn, Lạch bán sầm uất ngà voi . Pháp ) Trường : Ý NGHĨA Thúc đẩy sự hưng thịnh Góp phần mở rộng thị của các đô thị: Thăng trường trong nước Long, Phố Hiến, Hội An
18. c. Tín ngưỡng, tư tưởng, tôn giáo; d. Giáo dục và khoa cử; e. Chữ viết và văn học Hoạt động nhóm. Thời gian: 7 phút Phần chơi 1 Phần chơi 2 Phần chơi 3 Tìm hiểu thành tựu về tư Tìm hiểu thành tựu giáo Tìm hiểu thành tựu chữ viết và tưởng, tôn giáo, tín ngưỡng dục của văn minh Đại Việt văn học của văn minh Đại Việt Trò chơi “NHÀ HÙNG Trò chơi “TIẾP SỨC” Trò chơi “NHÀ SỬ HỌC BIỆN TÀI BA” (ĐIỂM (ĐIỂM TỐI ĐA: 24 ĐIỂM) THÔNG THÁI” (ĐIỂM TỐI TỐI ĐA: 30 ĐIỂM) ĐA: 30 ĐIỂM)
19. c. Tín ngưỡng, tư tưởng, tôn giáo Trò chơi “NHÀ HÙNG BIỆN TÀI BA” 1 (ĐIỂM TỐI ĐA: 30 ĐIỂM) 2 Lớp chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm thảo 3 luận về các từ khóa của 1 mảnh ghép và cử đại diện lên thuyết trình, giải thích các từ khóa trên dựa trên tài liệu SGK và + Mảnh ghép tư tưởng: từ khóa: LẤY DÂN hiểu biết của bản thân. LÀM GỐC; NHO GIÁO + Mảnh ghép tôn giáo: từ khóa: PHẬT GIÁO, ĐẠO GIÁO, CÔNG GIÁO Thời gian 5 phút thảo luận, 2 phút trình bày + Mảnh ghép tín ngưỡng: từ khóa: THỜ CÚNG TỔ TIÊN, THỜ THÀNH HOÀNG, THỜ MẪU
20. TƯ - Tư tưởng yêu nước thương dân, lấy dân làm gốc TƯỞNG - Nho giáo là hệ tư tưởng chính thống của các triều đại phong kiến, giáo dục, thi cử, đào tạo nhân tài - Phật giáo: Phát triển mạnh thời Lý – Trần, chùa trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa ở các làng. TÔN GIÁO - Đạo giáo: được duy trì, phát triển trong dân gian, được các triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý coi trọng MINH ĐẠI VIỆT - Hồi giáo, Công giáo: được du nhập từ TK XIII – XVI TƯ TƯỞNG, TÔN GIÁO TÍN NGƯỠNG CỦA VĂN TÍN - Tiếp tục duy trì tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thờ thành NGƯỠNG Hoàng làng, thờ Mẫu, các anh hùng . => truyền thống văn hóa tốt đẹp.