Bài giảng Sinh học 11 (Kết nối tri thức) - Bài 6: Hô hấp ở thực vật

Nội dung tài liệu: Bài giảng Sinh học 11 (Kết nối tri thức) - Bài 6: Hô hấp ở thực vật

1. BÀI 6: HÔ HẤP Ở THỰC VẬT
2. BÀI 6: HÔ HẤP Ở THỰC VẬT “SUY NGẪM”  1. Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa? 2. Hiện nay, việc sử dụng khí CO2 để bảo quản nông sản là một biện pháp hiện đại và cho hiệu quả cao. Tại sao? Đáp án. 1. Vì vào ban đêm, cây (hoa ) sẽ thực hiện quá trình hô hấp bằng cách lấy khí Ôxi có trong phòng và thải ra khí Cacbonic. Nếu đóng kín cửa phòng, lượng khí Cacbonic do cây thải vào không khí quá lớn làm ta cảm thấy ngột ngạt hoặc tệ hơn là ngạt thở do thiếu Ôxi. 2. - Nguyên tắc để bảo quản nông sản là ức chế hoạt động hô hấp xảy ra, vì hô hấp làm tiêu hao các chất trong nông sản, làm hỏng nông sản. - Nồng độ CO2 cao sẽ ức chế hoạt động hô hấp, do đó người ta đã ứng dụng điều này trong bảo quản nông sản.
3. NHIỆMBÀI VỤ 6: CẦN HÔ HẤP TÌM Ở HIỂU THỰC CHOVẬT NỘI DUNG 1 I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT CÂU HỎI CÁC NHÓM XEM ĐOẠN PHIM VỀ QUÁ TRÌNH HÔ HẤP Ở CẦN NGHIÊN CỨU CÂY XANH TRẢ LỜI Các nhóm quan sát và thực hiện nhiệm vụ: Nhóm 1. Tìm hiểu khái niệm, phương trình tổng quát. Nhóm 2, 3. Xem hình về các con đường hô hấp ở thực vật và yêu cầu các nhóm HS thảo luận nhóm để hoàn thành phiếu học tập 1 và PHT 2 (ở HD): Nhóm 4: Nêu vai trò của hô hấp đối với đời sống thực vật?
4. HƯỚNG DẪN TRẢBÀI 6:LỜI HÔ CHO HẤP ỞCÁC THỰC CÂU VẬT HỎI NỘI DUNG 1 I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT + Nhóm 1 (Giải quyết câu hỏi 1) Nêu khái niệm về quá trình hô hấp ở thực vật? Nêu các con đường hô hấp dựa vào điều kiện có hoặc không có oxygen? Viết phương trình tổng quát quá trình hô hấp ở thực vật?
5. HƯỚNG DẪN TRẢBÀI 6:LỜI HÔ CHO HẤP ỞCÁC THỰC CÂU VẬT HỎI NỘI DUNG 1 I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT Nhóm 2, 3 (Giải quyết câu hỏi 2) Nhóm 2: PHT 1 phân biệt các giai đoạn của con đường hô hấp hiếu khí ở thực vật Nội dung Đường phân Oxy hoá pyruvate và Chuỗi chuyền electron chu trình Krebs Vị trí xảy ra Nguyên liệu XEM SƠ ĐỒ Sản phẩm Nhóm 3: Thảo luận và hoàn thành phiếu học tập số 2: Nội dung HÔ HẤP HIẾU KHÍ LÊN MEN Điều kiện Nơi xảy ra XEM SƠ ĐỒ Các GĐ Sản phẩm Nhóm 4: Xác định vai trò của hô hấp đối với đời sống thực vật?
6. HƯỚNG DẪN TRẢBÀI 6:LỜI HÔ CHO HẤP ỞCÁC THỰC CÂU VẬT HỎI NỘI DUNG I Phiếu học tập 1 phân biệt các giai đoạn của con đường hô hấp hiếu khí ở thực vật Oxy hoá pyruvate và chu Nội dung Đường phân Chuỗi chuyền electron trình Krebs Diễn ra ở đâu trong ti Vị trí xảy ra Diễn ra ở đâu trong TB? Diễn ra ở đâu trong ti thể? thể? Nguyên liệu Chất đâu tiên sử dụng? Chất đâu tiên sử dụng? Chất đâu tiên sử dụng? Sản phẩm SP chính tạo ra? SP chính tạo ra? SP chính tạo ra? Phiếu học tập 2 phân biệt 2 con đường hô hấp ở thực vật Nội dung HÔ HẤP HIẾU KHÍ LÊN MEN Điều kiện Cần có/không có chất khí nào? Cần có/không có chất khí nào? ĐK môi trường như thế nào? ĐK môi trường như thế nào? Nơi xảy ra Diễn ra ở đâu trong TB? Diễn ra ở đâu trong TB? Các giai đoạn Tìm hiểu tóm tắt 3 giai đoạn Tìm hiểu tóm tắt 2 giai đoạn Sản phẩm SP chất khí, chất sinh ra, năng SP chất khí, chất sinh ra, năng lượng? lượng?
7. TRẢ LỜI CÂUBÀI 6:HỎI HÔ /HẤP KIẾN Ở THỰC THỨC VẬT CẦN GHI NHỚ I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT 1. Khái niệm về hô hấp (nhóm 1) Khái niệm: Hô hấp là quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ phức tạp, phổ biến là carbohydrate thành các chất đơn giản, đồng thời tạo ra ATP và nhiệt năng. Phân loại: TV có 2 con đường hô hấp: - Hô hấp hiếu khí: trong điều kiện có oxygen (là hình thức hô hấp chủ yếu ở thực vật) - Lên men: trong điều kiện không có oxygen. PTTQ của hô hấp hiếu khí được viết như sau: C6H12O6 + 6 O2 ------> 6 CO2 + 6 H2O + Năng lượng (nhiệt + ATP).
8. TRẢ LỜI CÂUBÀI 6:HỎI HÔ /HẤP KIẾN Ở THỰC THỨC VẬT CẦN GHI NHỚ I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT 2. Quá trình hô hấp ở thực vật (nhóm 2 – 3) Oxy hoá pyruvate và Nội dung Đường phân Chuỗi chuyền electron chu trình Krebs Vị trí xảy ra Tế bài chất Chất nền ti thể Màng trong ti thể 10 NADH, Nguyên liệu Glucose Pyruvate 2FADH2, O2 Sản phẩm H O, 26-28 2 pyruvate, 2 2 CO2, 8 NADH, 2 ATP NADH 2FADH2, 2ATP
9. TRẢ LỜI CÂUBÀI 6:HỎI HÔ /HẤP KIẾN Ở THỰC THỨC VẬT CẦN GHI NHỚ II. CÁC CON ĐƯỜNG HÔ HẤP Ở THỰC VẬT HÔ HẤP HIẾU KHÍ LÊN MEN Xảy ra trong rễ cây khi bị ngập úng hay Điều Có oxygen. Xảy ra mạnh ở các tế bào, mô, cơ quan trong hạt khi ngâm vào nước hoặc trong kiện đang có các hoạt động sinh lí mạnh như hạt đang các trường hợp cây ở điều kiện thiếu nảy mầm, cây đang ra hoa, tạo quả, ... oxygen. xảy ra Tế bào chất, ti thể Tế bào chất Các + Đường phân: phân giải Glucose đến pyruvate. + Đường phân: diễn ra ở tế bào chất. Là + Oxy hoá pyruvate và chu trình Krebs: Khi có giai quá trình phân giải Glucose đến pyruvate. oxygen, pyruvate đi từ TBC vào ti thể. Tại đây + Lên men: diễn ra ở tế bào chất. Pyruvate đoạn pyruvate theo chu trình Krebs và bị oxy hoá hoàn toàn được tạo ra từ quá trình đường phân, trong + Chuỗi chuyền electron: Các phân tử NADH và điều kiện không có O sẽ lên men tạo thành FADH tới O qua một chuỗi các phản ứng oxy hoá 2 2 2 ethanol hoặc lactate. khử, cuối cùng tạo ra ATP và nước. Sản Ethanol hoặc lactate, CO , 2ATP. 6 phân tử H20, 6 phân tử CO2 và tạo ra 30 - 32 2 phẩm phân tử ATP
10. TRẢ LỜI CÂUBÀI 6:HỎI HÔ /HẤP KIẾN Ở THỰC THỨC VẬT CẦN GHI NHỚ I. KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT 3. Vai trò của hô hấp ở thực vật (nhóm 4) - Năng lượng (dưới dạng ATP) sinh ra từ hô hấp được sử dụng cho hầu hết các hoạt động sống của cây như tổng hợp (protein, lipid, nucleic acid, ), và vận chuyển các chất, sinh trưởng và phát triển, cảm ứng,... - Nhiệt năng được giải phóng ra trong hô hấp giúp duy trì nhiệt độ cơ thể, đảm bảo cho các hoạt động sống trong cơ thể thực vật diễn ra một cách bình thường. (giúp thực vật có khả năng chịu lạnh, duy trì nhiệt độ thuận lợi) - Hô hấp tạo ra các sản phẩm trung gian (đường 3 carbon, pyruvate,...) là nguyên liệu để tổng hợp nên các hợp chất hữu cơ trong cơ thể như protein, acid béo. – Tăng khả năng chống bệnh của thực vật. Khi tiếp xúc với tác nhân gây bệnh, thực vật tăng cường độ hô hấp, chuyển hoá năng lượng và tích luỹ các hợp chất có tính chống chịu (phenol, tannin, chlorogenic acid, ).
11. Câu hỏi 1: Khi tìm hiểu hô hấp ở thực vật. Có bao nhiêu giải thích sau đây đúng? I. Hô hấp là quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ phức tạp. II. Hô hấp là quá trình tổng các hợp chất hữu cơ phức tạp. III. Hô hấp là tạo tra ATP và nhiệt. IV. Hô hấp là quá trình phân giải các hợp chất phổ biến là carbohydrate. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
12. Câu hỏi 2: Khi tìm hiểu hô hấp ở thực vật. Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng? I. Năng lượng (dưới dạng ATP) sinh ra từ hô hấp được sử dụng cho hầu hết các hoạt động sống. II. Nhiệt năng được giải phóng ra trong hô hấp giúp duy trì nhiệt độ cơ thể. III. Hô hấp tạo ra các sản phẩm trung gian IV. Hô hấp tạo sản phẩm trung gian để hợp nên các hợp chất hữu cơ khác. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4. 12
13. Câu hỏi 1: Một học sinh sau khi học về quá trình hô hấp kiếu khí ở tế nào nhân thực, đã đưa ra các nhận định dưới đây. Có bao nhiêu nhận định đúng? I. Là quá trình oxy hoá các phân tử hữu cơ để thu năng lượng cho tế bào. II. Gồm 3 giai đoạn là đường phân, oxy hoá pyruvate và chu trình Krebs, chuỗi truyền electron III. Nơi diễn ra ở tế bào chất và ti thể. IV. Sản phẩm là hợp chất hữu cơ, O2 và H2O. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4. 13
14. Câu hỏi 2: Một học sinh sau khi học về quá trình hô hấp kị khí ở tế nào nhân thực, đã đưa ra các nhận định dưới đây. Có bao nhiêu nhận định đúng? I. Nơi diễn ra ở tế bào chất và ti thể. II. Sản phẩm là hợp chất hữu cơ, O2 và H2O. III. Gồm 2 giai đoạn là đường phân và lên men. IV. Là quá trình chuyển hoá kị khí diễn ra trong tế bào chất. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
15. Câu hỏi 3: Một học sinh sau khi học về quá trình hô hấp hiếu khí và kị khí ở tế nào nhân thực, đã đưa ra các nhận định dưới đây. Có bao nhiêu nhận định đúng? I. Hô hấp hiếu khí không cần O2 II. Hô hấp kị khí cần O2 III. Hô hấp hiếu khí gồm 3 giai đoạn. IV. Hô hấp kị khí gồm 2 giai đoạn. A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.
16. TÌM HIỂU III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở 16 THỰC VẬT
17. NHIỆM VỤ CẦN TÌMBÀI 6:HIỂU HÔ HẤP CÁC Ở THỰCNHÓM VẬT CHO NỘI DUNG III III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT Nhóm Quá trình hô hấp sẽ bị ảnh hưởng như thế nào nếu thiếu nước 1 Nhóm Phân tích ảnh hưởng của nồng độ O2 đến quá trình hô hấp. 2 Nhóm Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình hô hấp ở thực vật? 3 Nhóm Tại sao nồng độ CO cao ảnh hưởng không tốt đến hô hấp ở thực vật? 4 2
18. HƯỚNG DẪN TÌMBÀI HIỂU 6: HÔ CÁCHẤP Ở NHÓM THỰC VẬTCHO NỘI DUNG III III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT Nhóm Quá trình hô hấp sẽ bị ảnh hưởng như thế nào nếu thiếu nước 1 Hàm lượng nước ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ và hoạt động enzyme? Nước cần thiết cho quá trình nào hô hấp? Vì vậy, lượng nước phải như thế nào? Nhóm Phân tích ảnh hưởng của nồng độ O2 đến quá trình hô hấp. 2 O2 là đóng vai trò gì trong hô hấp? Nếu nồng độ O2 thấp quá sẽ bị ảnh hưởng? Ở thực vật, khi môi trường thiếu O2 thì điều gì xảy ra?
19. HƯỚNG DẪN TÌMBÀI HIỂU 6: HÔ CÁCHẤP Ở NHÓM THỰC VẬTCHO NỘI DUNG III III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT Nhóm Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình hô hấp ở thực vật? 3 Nhiệt độ tối ưu cho quá trình hô hấp của thực vật? Khoảng giá trị nhiệt độ ảnh hưởng đến hô hấp? Trong khoảng giá trị về nhiệt độ -> tác động như thế nào đến hô hấp? Nhóm Tại sao nồng độ CO2 cao ảnh hưởng không tốt đến hô hấp ở thực vật? 4 + Tăng nồng độ CO2 trong khí quyển sẽ gây những gì cho hô hấp? + Ở môi trường đất nghèo O2, hàm lượng CO2 tích tụ nhiều sẽ tác động như thế nào?
20. TRẢ LỜIBÀI CÂU 6: HÔ HỎI HẤP CHO Ở THỰC NỘI VẬT DUNG III III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP Ở THỰC VẬT Nhóm Quá trình hô hấp sẽ bị ảnh hưởng như thế nào nếu thiếu nước 1 Hàm lượng nước ảnh hưởng đến áp suất thẩm thấu của tế bào và hoạt động của các enzyme trong quá trình hô hấp. Thực vật thường sử dụng nguồn carbon dự trữ là tinh bột làm nguyên liệu của quá trình hô hấp, nước cần thiết cho quá trình thủy phân biến đổi tinh bột thành glucose - nguyên liệu trực tiếp của quá trình hô hấp. Vì vậy, muốn tăng cường độ hô hấp thì cần phải tăng hàm lượng nước trong tế bào và cơ thể thực vật Nhóm Phân tích ảnh hưởng của nồng độ O2 đến quá trình hô hấp. 2 O2 là nguyên liệu của quá trình hô hấp, do đó thực vật phát triển tốt khi được cung cấp đủ O2. Nếu nồng độ O2 giảm xuống dưới 10% thì quá trình hô hấp sẽ bị ảnh hưởng. Ở thực vật, khi môi trường thiếu O2, các tế bào thực vật sẽ chuyển hóa glucose theo con đường lên men. Glucose được chuyển hóa thành pyruvic acid, sau đó từ pyruvic acid chuyển thành lactic acid hoặc ethanol