Bài giảng Tin học 10 (Cánh diều) - Bài 8: Câu lệnh lặp

Nội dung tài liệu: Bài giảng Tin học 10 (Cánh diều) - Bài 8: Câu lệnh lặp

1. BÀI 8 CÂU LỆNH LẶP
2. Theo em, vì sao ngôn ngữ lập trình bậc cao nào cũng có câu lệnh để yêu cầu máy tính thực hiện lặp đi lặp lại một hoặc một số công việc?
3. 1. CẤU TRÚC LẶP TRONG MÔ TẢ THUẬT TOÁN • Khi có một hay nhiều thao tác cần được thực hiện lặp lại một số lần liên tiếp trong quá trình thực hiện thuật toán thì cần dùng cấu trúc lặp. • Có những thuật toán biết trước được số lần lặp của những thao tác cần lặp lại • Có những thuật toán không biết trước được số lần lặp mà chỉ đến khi thực hiện thuật toán với những dữ liệu đầu vào cụ thể mới biết được
4. Ví dụ 1: In ra màn hình máy tính 10 dòng “Xin chào Python” là thuật toán có cấu trúc lặp với số lần biết trước Ví dụ 2: Khi mô tả thuật toán cho máy tính hỏi và kiểm tra mật khẩu ta không tính trước được số lần máy tính yêu cầu nhập lại mật khẩu, bởi chừng nào mật khẩu nhập vào chưa đúng thì máy tính còn hỏi lại. Đây là thuật toán có cấu trúc lặp với số lần không biết trước
5. Với hai mẫu mô tả cấu trúc lặp ở Hình 1, em hãy mô tả hai thuật toán ở Ví dụ 1 và Ví dụ 2 Mẫu mô tả cấu trúc lặp có số lần biết Mẫu mô tả cấu trúc lặp không biết trước trước số lần lặp Lặp với đếm từ số đếm đầu đến số Lặp khi điều kiện lặp được thỏa mãn: đếm cuối: Câu lệnh hay nhóm câu lệnh Câu lệnh hay nhóm câu lệnh Hết lặp Hết lặp Hình 1. Mẫu mô tả cấu trúc lặp trong mô tả thuật toán
6. 2. CÂU LỆNH LẶP VỚI SỐ LẦN LẶP BIẾT TRƯỚC TRONG PYTHON Dạng câu lệnh: Biến phục vụ Danh sách quản lí số lần lặp for biến_chạy in range(m, n): giá trị lặp . Khối lệnh cần lặp . .. Hình 2. Cấu trúc câu lệnh lặp dạng for
7. Giải thích: - Hàm range(m, n) dùng để khởi tạo dãy số nguyên từ m đến n – 1 (với m < n). - Trường hợp m = 0, hàm range(m, n) có thể viết gọn là range(n)
8. Ví dụ 3: - Hình 3 minh họa một câu lệnh for trong Python và kết quả thực hiện Danh sách các số nguyên 1, 2, Biến chạy , 10, cho biết lặp 10 lần Sau for phải lùi vào trong Khối lệnh cần lặp (còn gọi là thân vòng lặp) Hình 3. Ví dụ một câu lệnh for
9. Ví dụ 4: Viết chương trình nhập từ bàn phím và tính tổng các số tự nhiên chia hết cho 3 nhỏ hơn n Hình 4. Ví dụ một chương trình sử dụng câu lệnh for
10. 3. CÂU LỆNH LẶP VỚI SỐ LẦN LẶP KHÔNG BIẾT TRƯỚC TRONG PYTHON Dạng câu lệnh: Sai Điều while : kiện Câu lệnh hay nhóm câu lệnh Đúng Câu lệnh hay nhóm câu lệnh Hình 2. Cấu trúc câu lệnh lặp dạng for
11. Ví dụ 5: Các phần mềm ứng dụng mang tính cá nhân thường dùng mật khẩu để xác nhận quyền sử dụng. Chương trình ở Hình 5 yêu cầu người dùng nhập mật khẩu. Người dùng sẽ được yêu cầu nhập lại cho đến khi nhập đúng mật khẩu (là HN123). Khi dữ liệu nhập vào đúng là “HN123” thì thông điệp “Bạn đã nhập đúng mật khẩu” xuất hiện trên màn hình. Hình 5. Chương trình nhập mật khẩu
12. Ví dụ 6: Chương trình ở Hình 6 khi thực hiện sẽ in ra màn hình các số từ 1 đến 6. Điều kiện lặp là sodem <= 6. khi điều kiện lặp đúng thì sodem được in ra màn hình và được tăng lên 1 đơn vị, rồi điều kiện lặp được kiểm tra lại. Quá trình trên được lặp lại cho đến khi sodem > 6 thì vòng lặp kết thúc. Hình 5. Chương trình sử dụng câu lệnh while
13. Trong chương trình ở Ví dụ 6, em có thể dùng câu lệnh for thay cho câu lệnh while để chương trình khi chạy vẫn cho cùng kết quả được không? Câu lệnh while cũng có thể thực hiện được cấu trúc lặp với số lần lặp biết trước
14. BÀI TẬP Bài 1: Em hãy dự đoán chương trình hình bên đưa ra màn hình những gì?
15. BÀI TẬP Bài 2: Trong các chương trình trò chơi truyền hình, người dẫn chương trình thường đếm ngược để bắt đầu trò chơi. Em hãy viết chương trình nhập vào một số nguyên n, sau đó in ra các giá trị từ n về 1 để mô phỏng quá trình đếm ngược (Hình 7) Hình 7. Một kết quả chạy chương trình đếm ngược
16. CONTACT DETAILS [email protected]
17. BÀI TẬP Bài 3: Mẹ em dự định gửi tiết kiệm một khoản tiền tại một ngân hàng có lãi suất 5% một năm, nghĩa là sau mỗi năm tiền lãi nhận được là 5% số tiền gửi. Hết một năm, nếu mẹ không rút tiền thì cả vốn lẫn lãi sẽ tự động được gửi tính cho năm tiếp theo. Em hãy viết chương trình nhập vào số tiền T (đơn vị triệu đồng) sau đó tính và đưa ra 10 dòng, mỗi dòng ghi số tiền sau mỗi năm trong 10 năm gửi liên tiếp cả gốc lẫn lãi để mẹ tham khảo
18. BÀI TẬP Bài 4: Trong các câu sau đây, những câu nào đúng? 1) Trong các ngôn ngữ lập trình bậc cao đều có câu lệnh thể hiện cấu trúc lặp 2) Trong Python chỉ có câu lệnh while để thể hiện cấu trúc lặp 3) Trong Python chỉ có câu lệnh for để thể hiện cấu trúc lặp 4) Có thể sử dụng câu lệnh while để thể hiện cấu trúc lặp với số lần lặp biết trước 5) Có thể sử dụng câu lệnh for để thể hiện cấu trúc lặp với số lần lặp chưa biết trước